Nieuws

Waar blijven de graancirkels?


Het is weer zomer, de tijd dat het graan staat te wuiven in een zacht briesje. En grappenmakers de meest absurde vormen in het gewas aanbrengen. Waar blijft de eerste van 2010?

Tachyonische energie, landende UFO’s, bolbliksem of gewoon mensenwerk. Graancirkels houden de mensheid al dertig jaar lang bezig. Aan het einde van de jaren zeventig verschijnen er plotseling graancirkels in zuidelijk Engeland. Graanvelden vertonen ronde open plekken, waar het graan op mysterieuze wijze is platgedrukt.

Voor veel mensen zijn de cirkels het bewijs van een paranormale kracht. Wellicht zijn er aardstralen aan het werk of heeft een vliegende schotel – die zijn immers rond – boven het veld gehangen. Allerlei ‘deskundigen’ duiken op in de media om de meest wilde verklaringen te geven waarom er weer een graancirkel is ontstaan. Het graan is niet gebroken, maar gebogen, zo worden ze niet moe om te vertellen. Het ultieme bewijs dat er vreemde krachten aan het werk zijn.

Twee Britse heren, Doug Bower en Dave Chorley, lachen ondertussen in hun vuistje. Zij maken namelijk de graancirkels. Op een avond in de kroeg zijn ze op het idee gekomen om een graancirkel te maken om zo de pers te halen. In 1978 maken ze hun eerste cirkel. Dat bevalt zo goed, dat ze in de jaren daarop enkele dozijnen cirkels maken. Ze zijn vast van plan om niemand – zelfs hun familie niet – te vertellen dat zij de oorzaak zijn van alle ophef.

Maar Bower’s vrouw denkt dat haar man een buitenechtelijke affaire heeft. Hij is immers vaak ’s nachts weg en via de kilometerteller van zijn auto ziet mevrouw Bower dat manlief in de duisternis enorme afstanden reist. Als ze hem confronteert met dit bewijs, geeft Bower toe dat hij graancirkels maakt. Hij wil schoon schip maken en geeft een interview aan een Britse krant waarin hij en Chorley vertellen over hun nachtelijke uitstapjes.

Tegenwoordig worden graancirkels vooral gebruikt voor commercie. Hier is het Firefox logo aangebracht in een veld.

Tegenwoordig worden graancirkels vooral gebruikt voor commercie. Hier is het Firefox logo aangebracht in een veld.

Daarmee lijkt het debat beëindigd; graancirkels zijn mensenwerk. Maar veel onderzoekers van graancirkels, ze worden ondertussen ook wel cereologen genoemd, laten zich niet uit het veld slaan. Zij denken dat sommige graancirkels wel degelijk het werk zijn van paranormale krachten. In de jaren tachtig en negentig rollen sceptici en cirkelologen ruziënd over straat. Guerrillatactieken worden daarbij niet geschuwd.

Verschillende cirkels die door cereologen in de media als ‘echt’ worden betiteld, blijken opzettelijk door sceptici te zijn gemaakt. Sinds 1998 bestaat er zelfs een bedrijf dat graancirkels maakt voor reclamedoeleinden. Voor echte gelovers is dit een gotspe, de cirkels zijn een teken van een hogere macht en iedereen moet daar met zijn tengels afblijven.

Wat is de waarheid? Feit is dat graancirkels voor de jaren zeventig niet voorkwamen. Er zijn twee vermeldingen uit eerdere eeuwen van cirkels in het graan, maar die zijn waarschijnlijk veroorzaakt door tornado’s of andere natuurlijke fenomenen. In de jaren vijftig werd Groot-Brittannië voor het eerst in zijn geheel vastgelegd op luchtfoto’s, maar hierop is geen enkele graancirkel te zien, terwijl er in dat land tegenwoordig soms wel 500 graancirkels per jaar zijn.

Bovendien zijn de graancirkels geëvolueerd. Terwijl ze in het begin meestal bestonden uit 1 of 2 eenvoudige cirkels, zijn de ontwerpen tegenwoordig behoorlijk complex. Ook daaruit blijkt dat het mensen zijn, die de cirkels maken. Sommige cereologen geven tegenwoordig toe dat veel van de cirkels (ongeveer 80 procent) door mensen worden gemaakt. Maar volgens deze onderzoekers zijn er nog steeds cirkels die niet verklaard kunnen worden.

Hoe maak je een graancirkel?

Begin met het maken van een ontwerp. De meest eenvoudige vorm is een volledig platte cirkel. Meer ingewikkelde ontwerpen verbinden meerdere cirkels met elkaar. Teken het ontwerp op ruitjespapier. Een ruitje staat voor een stuk veld van 1 bij 1 meter.

Zoek een veld uit met graan (rogge, rijst, tabak en zelfs lang gras mag ook) en vraag de eigenaar om toestemming. Maak met hulp van een meetlat, stokken en touw het grit na van het ruitjespapier. Zet om de meter een stok. Cirkels kun je trekken met een stok met een stuk touw eraan. Maak met het touw de omtrek.

Neem een plank van ongeveer een meter breed. Bevestig een touw van ongeveer 2,5 meter aan de zijkanten van de plank. Zet je voet op de plank en druk hiermee het graan naar beneden. Met het touw, dat je om je nek doet of in je hand houdt, kun je de plank een beetje optillen en ietsje verderop weer neerzetten.

Volg het patroon van het ruitjespapier. Plukken graan die omhoog moeten blijven, kun je met touw tijdelijk samenbinden.

Waarschuw de media, zet foto’s van je graancirkel op internet, maar vertel niemand dat jij hem hebt gemaakt. Wacht tot de eerste cereologen beweren dat dit een ‘echte’ graancirkel is.