Voor het eerst is het voorouder-molecuul van alle leven op heterdaad betrapt. Krijgt het creationisme de totale genadeklap? Het lijkt er wel op.

RNA omringt een eiwitcomplex. Heeft RNA de eerste eiwitten getemd?

De DNA-paradox
Het zal niemand ontgaan zijn. De verhitte discussies tussen aanhangers van de evolutieleer, die geloven dat het leven uit niet-levende stof is ontstaan en de creationisten, die geloven dat een god alles geschapen heeft.

Een geliefd argument van de creationisten is de complexiteit van het leven. DNA, de drager van alle genetische informatie, kan op zichzelf helemaal niets. Alleen omdat er speciale eiwitten, ribosomen, zijn die stapje voor stapje de instructies van het DNA-lint lezen, heeft DNA invloed.

Er is alleen een probleem. De instructies voor alle eiwitten, inclusief de ribosomen, staan in het DNA. Dus geen eiwit zonder DNA en geen DNA zonder eiwit. Alleen DNA is zo dood als een pier, alleen eiwit ook. Een kip en ei-probleem dus, kraaien de creationisten triomfantelijk. Zo iets ingewikkelds als de samenwerkende DNA en eiwitten kan niet door toeval ontstaan, net zo min als door toeval bijvoorbeeld een horloge uit steen en metaalerts kan ontstaan.

Alleen een schepper, zoals een god, kan tegelijkertijd DNA en eiwitten hebben laten ontstaan en laten samenwerking, zo argumenteren creationisten. En daar kwamen ze mee weg, tot nu toe. Een gemene maagbacterie bezorgt ze nu ernstig hoofdpijn.

Clostridium difficile. Verantwoordelijk voor één op de 250 sterfgevallen.

Clostridium gebruikt RNA-enzym
Een graag geziene gast is hij niet onder artsen en patiënten. Clostridium difficile is een agressieve bacterie die toeslaat als de darmflora van een patiënt is verdwenen door antibiotica. Eén van de 250 sterfgevallen in ziekenhuizen wordt mede veroorzaakt door deze bacterie. Op zoek naar een geneesmiddel tegen deze killer zijn onderzoekers gestuit op iets waarvan ze tot nu toe dachten dat alleen eiwitten dat kunnen zijn: een enzym.

Enzymen vormen samen de gereedschapskist van de cel. Wat ze vonden was een enzym dat uit RNA bestaat. De RNA-structuur werkt als een soort sensor en controleert genen van de bacterie, vermoedelijk om zich snel aan te kunnen passen aan de menselijke darmwand. RNA vervult twee rollen: het kan net als DNA genetische informatie opslaan, maar het kan blijkbaar ook als enzym werken. Eiwit en DNA in één dus.

RNA bestaat niet uit een dubbele maar slechts uit een enkele keten nucleïnezuren. Foutgevoelig, maar RNA kan wel bijklussen als enzym.

RNA kopieert zichzelf
Al uit eerder onderzoek is bekend dat RNA in staat is zichzelf te kopiëren. Als je een reageerbuis vult met ribonucleïnezuren, de bouwstenen van RNA, er een stuk RNA in doet en even wacht, vermenigvuldigt het RNA zich snel. RNA kan zelfs evolueren. Als je dit proces enkele tientallen keren herhaalt, gaat het RNA zichzelf steeds sneller vermenigvuldigen. Blijkbaar muteren de RNA-slierten.

De slierten die zich het snelst konden kopiëren namen het meeste toe. Biologen noemen dit de RNA-wereld. Tot nu toe werd er nog aan getwijfeld, maar het lijkt hiermee steeds sterker op dat de hypothese van de RNA-wereld klopt en dat wij allemaal afstammen van een nietige sliert ribonucleïnezuren. Misschien heeft die sliert zich verstopt tussen dunne plaatjes mica. Misschien dat de sliert werd omringd door een vettig membraan, zoals een andere theorie zegt.

Tijd dus voor de creationisten om op zoek te gaan naar andere argumenten. Hun kroonjuweel ligt nu in gruzelementen. Kortom: clostridium difficile bezorgt ze dus op meer dan één manier een maagzweer.