Nieuws

Pas pensioen met negentig?



Het kabinet wil dat mensen
door gaan werken tot hun 67ste. Alleen zo is het pensioen betaalbaar
te houden. Maar hoe komen we eigenlijk aan 65 als leeftijd dat het clichématige
grote genieten’ begint? En hoe hoog zou ons pensioen eigenlijk moeten zijn?


Een verhaal dat je steeds
weer leest, is dat de Duitse kanselier Bismarck de pensioengerechtigde leeftijd
op 65 zou hebben gezet omdat de levensverwachting van de gemiddelde Duitser in
zijn tijd 66 was en Bismarck iedereen na een werkzaam leven een jaartje
uitpuffen zou gunnen.

 

Kletskoek, broodje aap, niet
waar. Het pensioen is uitgevonden door de Britse marine, waar al in de zeventiende
eeuw een systeem was om oude zeelui te onderhouden. Die spaarden een klein deel
van hun wedde in een potje dat ze meekregen als ze afzwaaiden. Dat potje werd
aangeduid met het van oorsprong Latijnse woord pension, oftewel een uitbetaling.

 

Bismarck heeft wel iets met ons pensioen te maken. Eind 19e
eeuw bedacht hij een wet die invalide werknemers een uitkering geeft. Bismarck
vond hoge leeftijd ook een vorm van invaliditeit omdat je dan gammel werd. Hij
stelde dat iedere Duitse werknemer die 70 werd, ook een uitkering moest
krijgen. Maar bij een levensverwachting van 45 jaar was dat voor bijna niemand
weggelegd.

 

Behalve dan voor Bismarck
zelf, die werd 83.

 

Tijdens de Eerste
Wereldoorlog probeerde de Duitse regering de troepen in de loopgraven een hart
onder de riem te steken. Er kwamen allerlei extraatjes voor militairen die de
oorlog overleefden. Onderdeel van die maatregelen was dat soldaten al met 65
jaar aanspraak konden maken op een pensioen. Bismarck was toen al twintig jaar
dood. Het Amerikaanse leger nam die leeftijd over en zo werd 65 de standaard
voor pensioenen.

 

Ondertussen begon de
leeftijd waarop mensen dood gaan langzaam omhoog te kruipen. Maar het duurde
tot in de jaren zestig tot Nederlandse mannen een levensverwachting hadden die
gemiddeld boven de 65 jaar lag. Nu ligt de levensverwachting rond de 80 jaar
voor mannen en vrouwen. Zouden de we nu de pensioenleeftijd omhoog schroeven
naar Bismarckiaanse normen, dan zouden we pas rond ons 90ste met
pensioen kunnen.

Deze Faqt is in aangepaste
vorm te horen op BNR Nieuwsradio
op vrijdag 20 februari om 14.30 uur. Luister
iedere week naar de Faqt Trivia achter het nieuws column op BNR.