Nieuws

Een kruiwagen uit DNA


Wetenschappers zijn er in geslaagd een nanomachientje ter grootte van één molecuul te maken. Als bouwmateriaal hebben ze DNA gebruikt. Het ding lijkt nog het meest op een kruiwagen.

Onderzoekers van de Universiteit van Bonn (Duitsland), hebben een molecuul gebouwd uit de dubbele strengen van DNA. Hun microscopische bouwwerk heet een rotaxaan en het lijkt op een kruiwagen waarvan de wielen kunnen bewegen.

Al jaren werken biochemici aan rotaxanen. De oude Griekse naam betekent zoiets als ‘as’. Niet zonder reden. Een rotaxaan molecuul bestaat uit een schacht en een ring met schroefdraad. Om te zorgen dat de ring niet weg kan breken uit zijn as zijn aan de uiteinden zogenaamde ‘stoppers’ gemaakt, die op hun beurt gemaakt van in elkaar grijpende ringen.

De 'kruiwagen' gemaakt uit DNA-strengen. Een nieuwe manier om medicijnen af te leveren?

De 'kruiwagen' gemaakt uit DNA-strengen. Een nieuwe manier om medicijnen af te leveren?

De Duitse rotaxaan is gemaakt van een materiaal dat eigenlijk staat bekend als een bouwsteen van het leven: DNA. De dubbele streng van een gen is gebruikt omdat het zo’n handig materiaal is. De dubbele helix vormt een zeer stevge ‘ruggengraat’ voor de nanobot. ‘DNA geeft ons heel veel mogelijkheden’, zegt onderzoeksleider Damian Ackermann. ‘Het is als een Lego-blokje – het ideale bouwmateriaal voor de het bouwen van nanomachines’.

Prachtig allemaal, maar wat kun je er mee? Daar zijn de Duitse geleerden kort over: alles. Ze willen een soort karretje op nanoschaal bouwen dat overal in het lichaam heen zou kunnen rijden. De as en wielen zijn er nu al, nu moet er nog een motortje komen. Daarvoor willen de Duitsers een eiwit gebruiken dat uitzet en weer krimpt.

Het gemotoriseerde kruiwagentje dat zo ontstaat, kan bijvoorbeeld een medicijn naar een specifieke plaats in een cel brengen. Medici zouden dan met zeer kleine doses van een bepaald medicijn kunnen werken, dat rechtstreeks op een zieke plek in het lichaam wordt gebracht.