Nieuws

Driehonderd jaar oude urine tegen heksen


Bij de bouw van een nieuw kantoor in het Britse Greenwich vonden bouwvakkers een vreemde fles in de grond. De inhoud? Ondermeer eeuwenoude pis.

Al snel kwamen experts van een nabijgelegen universiteit tot de conclusie dat het om een zogenoemde Bartmann fles gaat. Dat is een aardewerken fles in de vorm van een Duitse kardinaal uit de zeventiende eeuw. Deze flessen werden gevuld met een ‘magische mix’ van urine en vingernagels als een wapen tegen heksen.

In de zestiende en zeventiende eeuw was de heksenvervolging in Engeland op zijn hoogtepunt. Ziektes, diefstal, ongeluk: veel werd toegeschreven aan heksen. Duizenden mensen werden gedood omdat ze aan zwarte magie zouden doen.

Wie zich tegen een heks wilde beschermen, kocht bij een apotheek een Bartmann fles met instructies. Was bijvoorbeeld je vrouw ziek, dan vulde je de fles met haar urine. Een paar vingernagels erbij en klaar was Kees. Vervolgens begroef je de fles in de tuin.

Tientallen Bartmann flessen zijn in de loop der tijden gevonden, allemaal leeg. Maar het exemplaar uit Greenwich was nog dicht. Onderzoek wees uit dat er inderdaad 300 jaar oude pis in zat. In de urine vonden de onderzoekers sporen van nicotine, een aanwijzing dat de eigenaar van de fles rookte.

Verder waren er vingernagels, een pluk haar, een stukje leer met een spijker er doorheen, losse kromme spijkers en – tot stomme verbazing van de onderzoekers – navelpluis.

De theorie is nu dat een rijke man de fles heeft gevuld. De nagels waren goed verzorgd en de navelpluis bestaat uit vezels van mooie stoffen. Schijnbaar was hij bang voor een heks. Ergens in de 17e eeuw ledigde hij zijn blaas in de fles, knipte een paar nagels af, trok een paar haren uit zijn hoofd en dacht toen afdoende beschermd te zijn.