Nieuws

Smeerlapperij in de ruimte


Op 800 kilometer boven Siberië zijn afgelopen nacht een Russische en een Amerikaanse satelliet op elkaar gebotst.

De komende dagen moet duidelijk worden wat de schade is. Wat hangt ons – letterlijk – nog meer boven het hoofd?

Dat het ongeluk gebeurde lijkt bijna logisch. Bijna 3000 satellieten en ruimtevaartuigen draaien baantjes rond de aarde en er is geen verkeerstoren die regelt wie waar mag vliegen. Nasa maakt zich zo’n zorgen over aanvaringen – terecht naar nu blijkt – dat ze sinds 1999 inventariseren wat precies waar zweeft met hun Space Surveillance Network. Naast alle satellieten bevinden zich naar schatting 35 miljoen stukken ruimteafval in een baan om de
aarde; 110.000 daarvan zijn meer dan een centimeter groot. Het meeste zwerfvuil raast met een snelheid van 27.000 kilometer rond onze planeet. Het gaat om oude satellieten, boutjes, moertjes, poep, gereedschap, stukken van raketten en stukjes hitteschild.

Het oudste stuk afval is de tweede satelliet die de Verenigde Staten ooit lanceerde, de Vanguard I, die sinds 1958 rondjes rond de aarde draait. Het ding deed het maar 6 maanden en is sinds die tijd een vliegende tijdbom.

Maar de grootste viespeuken zijn de Russen; veruit de meeste stukken ruimteafval zijn van hen. Dat is ook niet zo verwonderlijk. De bemanningen van het voormalige ruimtestation Mir hadden de vreemde gewoonte om hun afval gewoon in de ruimte te dumpen. Meer dan 200 zakken vuil hebben ze zo buiten de deur gezet.

Hoe gevaarlijk die praktijken zijn, bleek een paar jaar geleden. Toen boorde een verfschilfer ter grootte van een stuiver zich een centimeter diep in de voorruit van de Space Shuttle. De schade bedroeg 5 miljoen dollar.

De meeste objecten vallen uiteindelijk terug naar de aarde en verbranden in de dampkring. Normaal gesproken komen per jaar tussen de vijftig en honderd grotere stukken ruimteafval in de dampkring terecht. Het grootste object dat ooit terugviel is het Russische ruimtestation Mir dat in 2001 verbrandde in de dampkring (video hier). Brokstukken kwamen bij Fiji in de oceaan terecht.