Nieuws

Bezuinigen is makkelijk. Ontsla ambtenaren


Het is historici meestal niet gegeven dat ze een ‘wet’ naar zich genoemd krijgen. Dé uitzondering is C. Northcote Parkinson (1909-1993). Deze geschiedkundige ontdekte ooit dat in het interbellum het aantal kantoorklerken op het Britse marine hoofdkwartier ongeveer net zo snel toenam (+78,45 procent tussen 1918 en 1928) als het aantal oorlogsschepen op zee slonk (-67,74 procent).

Hij spitte verder in de geschiedenis van de bureaucratie en zag bijvoorbeeld dat het aantal Britse koloniale ambtenaren tussen 1935 en 1953 vervijfvoudigde, terwijl het koloniale rijk was ingestort.

Cecil Northcote Parkinson toont aan hoe je kunt bezuinigen: ontsla ambtenaren.

De omvang van een overheidsinstantie heeft schijnbaar niets te maken met de taak die zij uitvoert, zo concludeerde Parkinson.

Met drie eeuwen Britse overheidsstatistieken in de hand berekende hij dat iedere nieuwe ambtenaar binnen enkele jaren zorgt voor liefst acht andere nieuwe ambtenaren. ‘Arbeid’, zo formuleerde hij zijn belangrijkste wet, ‘vult de capaciteit die beschikbaar is’.

Het net aangetreden kabinet moet 18 miljard euro bezuinigen. De nieuwe ministers doen er goed aan het werk van Parkinson aandachtig te lezen. De Brit toont wetenschappelijk aan dat je zeven van de acht ambtenaren op ministeries kunt ontslaan zonder de slagkracht van de overheid aan te tasten.

Ook concludeerde Parkinson na internationaal onderzoek dat iedere regering met meer dan vijf ministers aan effectiviteit inboet. Benoem je meer ministers, dan gaan ze onderling een clubje met vijf ‘belangrijke’ ministers vormen, dat buiten de vergaderingen beslissingen voorkookt. Alle andere ministers zitten er voor niets bij en hinderen slechts effectief bestuur.

Die les heeft Rutte in ieder geval al in de wind geslagen. Als hij slim is, luistert hij beter naar de andere adviezen van Parkinson. Bezuinigen is met wetenschap in de hand de makkelijkste klus op aarde.

Dit stuk verscheen eerder deze maand in Until, het alumniblad van de Universiteit Tilburg.

Follow Faqtman on Twitter