Nieuws

Ontrouwe vogelouders krijgen succesvolle kinderen


Vreemdgaande vogels, mannetjes én vrouwtjes, blijken te profiteren van ontrouw. Het levert ze vruchtbare kinderen.

In de negentiende eeuw werden vogels door dominees en pastoors nog aangeprezen om de zo te zien stabiele, liefdevolle monogame paartjes die ze vormen. Gedroegen mensenstellen zich maar zo!
Maar toen biologen vanaf rond 1970 in het veld eens goed gingen kijken naar het gedrag van vogels, bleken in bijna alle zogenaamd ´monogame´ vogelsoorten regelmatig slippertjes voor te komen.

Verstandig, een slippertje?

Voor mannetjes die stiekem vreemdgaan, is elke verwekte nakomeling er een, een evolutionair extraatje. Maar voor vreemdgaande vrouwtjes liggen de voordelen biologisch gezien niet zo voor de hand. Wellicht krijgen vrouwtjes van mannetjes waar zij slippertjes mee maken ´goede genen´ die op langere termijn voordeel opleveren, luidde een theorie. Nu is er voor het eerst een studie die ondubbelzinnig bewijst dat bij een vogelsoort vreemdgaan zowel de mannetjes als vrouwtjes evolutionair iets oplevert.
Amerikaanse onderzoekers verzamelden gegevens over verwantschappen bij juncos, kleine mus-achtige vogels, door zogeheten DNA-vingerafdrukken van ruim tweeduizend kuikens en oudervogels te maken. Doordat de vogels pootringen meekregen, was bekend in welke nesten kuikens waren grootgebracht, en hoeveel kuikens zij zelf op de wereld zetten.

Ruim een kwart van jonge juncos geboren in het studiegebied bleek te zijn verwekt uit een buitenechtelijke paring, vertelde het DNA. De onecht verwekte kinderen, mannetjes zowel als vrouwtjes, kregen steevast significant meer kinderen. Het effect leek bij mannetjes en vrouwtjes wel een verschillende achtergrond te hebben. Onechte mannetjes kregen zelf meer onechte nakomelingen, alsof ze het schuinsmarcheren hadden geërfd, terwijl onechte vrouwtjes relatief meer nakomelingen kregen binnen het huwelijk, alsof zij van hun vreemdgaande ouders een grotere vruchtbaarheid hadden geërfd.

Mochten de strategieën van juncos ook opgaan bij mensen, dan lijkt het dus voor kinderrijke stellen beter niet te informeren naar het seksleven van mama en papa.

Bron: Proceedings Royal Society online, 31 aug; Beeld: Flickr, Redskynight.