Nieuws

Minder ijsbeerholen door later zee-ijs


IJsberen krijgen jongen in op land gebouwde sneeuwholen. Dat gaat steeds lastiger door gebrek aan zee-ijs.

De ijsbeer is sinds de film An Inconvenient Truth van Al Gore uitgegroeid tot icoon voor de gevaren van klimaatopwarming. Het indrukwekkende witte roofdier leeft vooral van zeehonden. Die grijpt hij vanaf het zee-ijs wanneer de poolzee in de winter dichtvriest. Wanneer door een warmer klimaat het zee-ijs verdwijnt, tja, dan zwemt de ijsbeer doelloos rond in een open zee, totdat hij verdrinkt – zoals te zien in de film van Gore.

Veel discussie is er of ijsberen in het Noordpoolgebied achteruitgaan door klimaatopwarming, of dat de dieren het prima doen en het allemaal wel meevalt. Volgens een nieuwe studie lijkt het níet mee te vallen.

Baby-ijsberen in sneeuwhol

IJsbeervrouwtjes graven in het najaar holen in sneeuwdriften op het land, waarin ze beschermd tegen de bittere winterkou hun twee á drie jongen baren en zogen. In het voorjaar pas komen moeder en haar speelse en flink gegroeide kroost te voorschijn. Canadese en Noorse wetenschappers turfden elk jaar vanuit een helikopter het aantal ijsbeerholen op een eilandje voor de kust van Spitsbergen in de noordelijke poolzee. Met verdovingspijlen neergehaalde ijsbeermoeders werden in het voorjaar samen met de jongen gewogen. Ook bepaalden de wetenschappers op welke datum 60% van het zeeoppervlak met ijs bedekt was – pas dan gaan ijsberen de zee op. Die datum blijkt steeds later te vallen: van rond 15 november in 1975 tot circa 20 december in 2010. Uitgezet tegen de ´60-procents datum´ daalde het aantal sneeuwholen van vijfentwintig bij voldoende zee-ijs vroeg in het seizoen, tot nul holen wanneer dat rond Kerstmis optrad.

Naarmate de ´60%´ bij het eilandje Hopen later viel, wogen ijsbeermoeders en hun jongen in het voorjaar significant minder, wat slecht is voor de overleving. De onderzoekers concluderen dat het steeds later vormende zee-ijs de voortplanting van ijsberen in de wielen rijdt – een ijskoud resultaat.

Bron: Marine Ecology Progress Series, november. Beeld: Flick, US Fish&Wildlife Service.