Nieuws

Invasie van de grootkopkikkers


De mens verspreidt steeds meer ´invasieve´ amfibien en reptielen. Soorten met de grootste hersenen zijn succesvoller.

Grote hersenen worden in de biologie geassocieerd met meer flexibiliteit in gedrag waarmee beter valt te reageren op nieuwe situaties. Zogeheten invasieve soorten, uitheemse dieren en planten die met de mens meeliften naar nieuw leefgebieden en daar soms een plaag vormen, worden door het toenemende internationale vlieg- en scheepvaartverkeer een steeds groter probleem.

Eerder ontdekten onderzoekers dat succesvolle invasieve zoogdier- en vogelsoorten, die een blijvende populatie vormden, gemiddeld genomen grotere hersenen hebben dan niet-succesvolle soorten. Door het flexibele gedrag pasten de soorten zich gemakkelijker aan in de nieuwe leefomgeving met nieuwe voedselsoorten en vijanden, luidde de hypothese. Ook het enorme succes van de mens op aarde wordt in verband gebracht met zijn vergeleken met alle andere dieren extreem grote hersenen.

Aga- of Reuzenpad, succesvol invasief op Aruba

Vogels en zoogdieren hebben relatief grote voorbreinen, waar de cognitie of ´denken´ zich afspeelt. Amfibieën als kikkers en salamanders en reptielen als slangen en hagedissen hebben een veel kleiner voorbrein, waardoor de vraag rees of ook deze diergroepen profiteren van grotere hersenen bij hun succes als invasieve soort. Ja dus, blijkt uit een Australische studie. Onderzoekers van de universiteit van Sydney verzamelden gegevens over hersen- en lichaamsgewicht van honderdvijftig reptielen- en amfibieënsoorten die op een kleine zeshonderd plaatsen wereldwijd als invasieve soort waren vastgesteld. Een hersengrootte-index dat corrigeerde voor lichaamsgrootte werd vervolgens vergeleken met het invasiesucces.

In zes werelddelen, waaronder de Afrikaanse en Amerikaanse tropen en Indonesië en Maleise, bleken de succesvolle invasieve soorten significant grotere hersenen te hebben dan de niet-succesvolle. Alleen in Australië was het verband omgekeerd. Daar hadden de succesvol invasieve amfibieën en reptielen consequent juist kleinere hersenen.

Een mogelijke reden voor het succes van ´domme´ soorten in hun thuisland, volgens de onderzoekers, zou voedselschaarste kunnen zijn – hersenen kosten veel energie.

Bron: PLoS (online, 6 april); Beeld: Flickr, S. Fraser-Smith

Follow Faqtman on Twitter