Nieuws

IJs Groenland smelt langzamer


Het afsmelten van de ijskappen van Groenland en West-Antarctica gaat ongeveer tweemaal zo langzaam als werd gedacht. Dit blijkt uit onderzoek van de TU Delft.

Het afsmelten van de ijskappen wordt sinds 2002 in kaart gebracht met metingen van de twee GRACE-satellieten. Deze detecteren vanuit de ruimte kleine veranderingen in het zwaartekrachtveld van de aarde. Deze veranderingen hangen samen met de precieze verdeling van de massa op aarde, waaronder ijs en water. Als ijs smelt en in zee terechtkomt, heeft dit dus invloed op het zwaartekrachtveld.

IJs is zo zwaar dat het de grond indrukt, waardoor het lijkt alsof er minder ijs is.

Op basis van dit principe kwamen eerdere schattingen voor de Groenlandse ijskap uit op 230 gigaton ijs per jaar dat smelt (dat is 230.000 miljard kilo). Dat resulteert vervolgens in een gemiddelde mondiale zeespiegelstijging van ongeveer 0,75 mm per jaar. Voor West-Antarctica bedroeg de schatting 132 gigaton per jaar.

Bij deze resultaten blijkt nu echter niet goed gecorrigeerd te zijn voor het fenomeen dat de aardkorst nog steeds opveert ten gevolge van het afsmelten van de grote ijskappen van de laatste grote IJstijd, zo’n 20.000 jaar geleden. Deze bewegingen van de aardkorst moet je meenemen in de berekeningen want deze verticale bewegingen veranderen de massaverdeling van de aarde en dus hebben ze ook invloed op het zwaartekrachtveld.

Onderzoekers van de TU Delft hebben de benodigde correctie nu, samen met wetenschappers van SRON Netherlands Institute for Space Research en het Jet Propulsion Laboratory in Pasadena (VS), veel nauwkeuriger weten uit voeren. Ze deden dit met gecombineerde gegevens van de GRACE-missie, GPS-metingen op het land en oceaanbodemdruk-data. Hieruit blijkt bijvoorbeeld dat de bodem onder Groenland daalt, wat wellicht een aanwijzing kan zijn voor meer massa in het verleden.

De Delftse en Amerikaanse onderzoekers publiceren over hun onderzoek in het septembernummer van Nature Geoscience (Nature Geoscience 3, 642 – 646 (2010)). Het artikel is eveneens online voorgepubliceerd: www.nature.com/ngeo.

Beeld: © Steve Allen | Dreamstime.com