Nieuws

Hoogleraar wil nieuw soort verkiezingen


De Tilburgse wiskundige en filosoof Harrie de Swart gaat vrijdag met pensioen. Hij pleit bij zijn afscheid voor een nieuwe soort verkiezingen.

In het huidige kiessysteem mag de kiezer alleen zijn eerste voorkeur uitspreken en wordt maar een minimum aan informatie gevraagd. Scheidend hoogleraar Harrie de Swart (Universiteit Tilburg) stelt een nieuw kiessysteem voor waarin de kiezer veel meer informatie kan geven: een beoordeling van alle kandidaten. Door deze veel rijkere informatie op adequate wijze te verwerken komen we tot een uitslag die veel beter weergeeft wat de wens van de kiezers is.

Het vertrouwde ‘meeste stemmen gelden’ heeft veel kwalijke eigenschappen en is het slechtste mechanisme om een keuze uit drie of meer alternatieven te maken, stelt De Swart. Hij pleit voor kiezers die als een soort juryleden een volgorde van voorkeur voor politici geven. Dat kan op een zelfde manier als in het onderwijs, waar cijfes worden gegeven in termen van één tot tien.

Mark Rutte en zijn VVD zijn volgens veel peilingen de grote winnaars van de komende verkiezingen. Ook mensen die op andere partijen stemmen, vinden hem zeer geschikt voor een kabinet, blijkt uit peilingen.

Mark Rutte en zijn VVD zijn volgens veel peilingen de grote winnaars van de komende verkiezingen. Ook mensen die op andere partijen stemmen, vinden hem zeer geschikt voor een kabinet, blijkt uit peilingen.

Evaluaties geven van elke kandidaat of partij heeft veel voordelen: zo kun je als kiezer uitdrukken dat je twee of meer kandidaten dezelfde evaluatie geeft, en dat je de ene kandidaat niet alleen prefereert boven de andere, maar ook in welke mate. Om deze redenen heeft De Swart’s promovendus Manzoor Zahid een combinatie van de traditionele en nieuwe manieren ontwikkeld, de Borda Majority Count genaamd.

Volgens de Borda Majority Count geeft iedere kiezer een waardering of beoordeling van iedere kandidaat of partij in termen van 6 (uitstekend), 5 (zeer goed), 4 (goed), 3 (acceptabel), 2 (slecht) en 1 (verwerpelijk). Door voor iedere kandidaat de behaalde punten op te tellen, krijgen we de score van die kandidaat. In het geval van parlementsverkiezingen tellen we de scores van de diverse partijen bij elkaar op en delen deze som door 150, het aantal kamerzetels.

Het resultaat is dan het aantal punten dat nodig is om een zetel in het parlement te verwerven. En terwijl in het huidige kiessysteem een partij zich specifiek kan richten tot een bepaalde bevolkingsgroep, is het bij dit nieuwe verkiezingsmechanisme voor een partij belangrijk om van alle kiezers een zo goed mogelijke beoordeling te krijgen.

Foto: NewsPhoto!