Nieuws

Exclusieve voorpublicatie: De Staat van het Klimaat


De wetenschappelijke basis achter het door de mens versterkte broeikaseffect is uitermate smal. Dat is de kern van het boek De Staat van het Klimaat van wetenschapsjournalist Marcel Crok. Op Faqt een voorpublicatie.

‘Ik ben zelf zo milieubewust als je het maar kunt krijgen. Ik heb geen auto, gebruik groene stroom en scheid mijn afval. Ik vind dat we zuinig moeten zijn op de aarde.’ Nee, wetenschapsjournalist Marcel Crok hoort zeker niet tot de auto- of olielobby. Toch is hij al zes jaar bezig om te bewijzen dat ‘klimaatverandering’ waarschijnlijk een wassen neus is.

‘Het is iets warmer geworden de afgelopen eeuw, maar niet zo veel als volgens de modellen van de IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) had moeten gebeuren. Ja, we brengen ook meer broeikasgassen in de atmosfeer, maar om beide met elkaar in verband te brengen, is gewoon een stap te ver’, zegt Crok.

Hij vlooide alle rapporten van de IPCC door en kwam onthutsende fouten tegen. Statistieken die niet kloppen. Beweringen die niet worden gestaafd door onderzoek. Appels die met peren worden vergeleken. Het bracht hem er toe om De Staat van het Klimaat te schrijven, een boek over hoe weinig we weten over ons klimaat en de eventuele invloed die we er op hebben. Maandag wordt het officieel gepresenteerd in Nieuwspoort. Hieronder een exclusieve voorpublicatie. Dames en heren van het KNMI, dit is het boek waar jullie zo bang voor zijn.

De Staat van het Klimaat
Een [antropogene] belangrijke factor waar het IPCC […] te weinig oog voor heeft, is veranderd landgebruik. De Nederlandse onderzoeker Kees Klein Goldewijk, van het Planbureau voor de Leefomgeving, werkt al jaren aan een databank waarin veranderingen in het landgebruik zijn opgenomen. In een interview vertelde hij me dat maar liefst 40 procent van het landoppervlak op enig moment in de geschiedenis door de mensheid is veranderd van bestemming.

Het vaakst is de oorspronkelijke vegetatie vervangen door landbouw of door bebouwing. Er is veel onderzoek gedaan naar de lokale en regionale effecten van veranderd landgebruik.[Klimatoloog Roger] Pielke zelf was betrokken bij een onderzoek naar de effecten van veranderd landgebruik in Florida. De afgelopen eeuw zijn de vele moerassen in Florida grotendeels gedempt. Pielke en collega’s vergeleken in een weermodel het landschap van 1900 met dat van 2000 en konden daarmee de volledige temperatuurstijging in Florida – ongeveer 1°C – verklaren. Door het dempen van de moerassen is de luchtvochtigheid lager geworden. Droge lucht warmt sneller op dan vochtige lucht. Er treedt minder verdamping op en dus gaat de energie van de zon zitten in warmte die we als mensen echt voelen.

Volgens de modellen van de IPCC zou het nu veel warmer moeten zijn dan het is. Kloppen die modellen wel? Crok twijfelt er heftig aan. Afbeelding: © Rbiedermann | Dreamstime.com

In een [populair-wetenschappelijk] artikel zei Gordon Bonan van NCAR in Boulder: ‘Niemand ervaart het effect van 0,5 graad toename in de mondiale temperatuur. We ervaren de klimaatveranderingen op de plek waar we wonen, en die veranderingen kunnen groot zijn. Verandering van landgebruik heeft een net zo groot effect op het regionale en lokale klimaat als een verdubbeling van de CO2-concentratie, misschien zelfs wel een groter effect.’

Tot op heden werd veranderd landgebruik niet meegenomen in de mondiale klimaatmodellen die het IPCC gebruikt. Daar komt geleidelijk aan wel verandering in. In 2009, toen ik op bezoek was bij NCAR, sprak ik met Peter Lawrence, een jonge onderzoeker die landgebruik mag gaan toevoegen aan het klimaatmodel van NCAR.

Het IPCC noemt landgebruik wel in zijn tabel met klimaatfactoren. Het IPCC schat in dat veranderd landgebruik sinds de start van de Industriële Revolutie een koelend effect heeft gehad.

Lawrence vertelde dat hij het omgekeerde denkt: dat de veranderingen in landgebruik een opwarmend effect hebben gehad. Meer duidelijkheid zal er pas komen als veranderd landgebruik gedurende de afgelopen eeuw getest is in mondiale klimaatmodellen.

Ironische gevolgen

CO2 compenseren kan het klimaat ook beïnvloeden. Afbeelding: © Frenta | Dreamstime.com

Het negeren van het klimaateffect van veranderd landgebruik kan ironische gevolgen hebben. De laatste jaren is klimaatneutraal worden erg in bij overheden, bedrijven en burgers. Amsterdam en Rotterdam willen proberen de eerste klimaatneutrale steden te worden. En bij Trees for Travel kun je de CO2-uitstoot van je vliegreis compenseren. Het bedrijf zorgt ervoor dat van jouw geld bomen geplant worden, die de door jou uitgestoten CO2 weer zullen opnemen.
Niemand heeft daarbij oog voor de mogelijke effecten van het bos op het regionale klimaat. Zoals Pielke sr. in 2001 schreef, kan bosaanplant lokaal juist tot opwarming leiden, bijvoorbeeld als de bomen meer zonlicht absorberen dan de oorspronkelijke vegetatie. Als de hele wereld CO2-uitstoot gaat compenseren met bosaanplant wordt dit een factor om rekening mee te houden.

Meer info over De Staat van het Klimaat: www.staatvanhetklimaat.nl Het boek bij Bol.com bestellen kan via de link hieronder:

De staat van het klimaat
Crok, M.

Follow Faqtman on Twitter