Nieuws

Enge bacteriën in ruimtestation


Onbekende bacteriën waren rond in het internationaal ruimtestation ISS. Ook groeien bekende ziekmakers er goed.

Alsof maanden in een krappe buisvormige ruimte buiten de aardse dampkring rondjes draaien niet erg genoeg is. Astronauten moeten in het internationale ruimtestation ISS ook nog eens uitkijken voor extra goed groeiende bacteriën die op aarde mensen ziek maken. Daarbij zijn bacteriesoorten ontdekt in het speciale binnenmilieu van het ruimtestation, die nog onbekend zijn voor de wetenschap. Dat blijkt uit het onderzoek van een Groningse medisch microbiologe die op 26 oktober daarop promoveert.

Beetje misselijk...

Sandra van Tongeren analyseerde wattenstokjes die in de Russische Zvezda-module van het ISS waren gestreken over oppervlakten van een luchtrooster en in de buurt van een toilet. Ook werden monsters afgenomen van de ISS bemanning. Nederlands´ beroemdste astronaut André Kuipers assisteerde bij het onderzoek.

Volgens de gebruikte geavanceerde methode waarbij aan de hand van kenmerkende stukken DNA (zie) bacteriën werden geïdentificeerd, groeiden op de bemonsterde plekken flink wat bacteriën. De aantallen daarvan vielen nog wel binnen de voor de ISS gestelde hygiëne-normen. In en op de bemanning was de soortensamenstelling verschoven naar meer ziekmakende E.coli-soorten en stafylokokken. Zulke soorten zijn op aarde te vinden bij bejaarden met een lage weerstand en beperkte bewegingsvrijheid, en leken verband te houden met de stressvolle en krappe levensomstandigheden van de astronauten in het ISS.

Ook leverden de analyses voor de wetenschap onbekende bacteriën, waarvan een werd gedoopt naar de vindplaats: Bacillus zvezdaensis. De extreem gevaarlijke miltvuur-bacterie, die gezien de ontdekking van verwante soorten in de Zvezda-module daar zou kunnen groeien, bleek met de DNA-extractiemethode lastig met zekerheid te ontdekken.

Volgens Van Tongeren toont haar onderzoek aan, dat besmetting met gevaarlijke bacteriën in de ruimte een probleem kan zijn. Meer onderzoek naar bacterie-gemeenschappen in ruimtevaartuigen is volgens haar gewenst: zeker wanneer gedacht wordt aan missies naar Mars.

Bron: Proefschrift S. van Tongeren, Rijksuniversiteit Groningen; Beeld: Flickr.