Nieuws

Donkere materie tussen genen


De activiteit van ‘donkere materie’ tussen de genen blijkt grotendeels ruis van de genen zelf. Onderzoeker Harm van Bakel onderzocht DNA waarvan het nut tot nu toe onbekend was.

DNA geeft instructies voor het maken van eiwitten, die op hun beurt ons lichaam vormgeven. Die instructies verzendt het DNA in de vorm van een zogenoemd RNA-transcript. In de laatste decennia ontdekten wetenschappers echter RNA-transcripten die niet tot bekende genen waren te herleiden en geen aanwijsbare functie hadden. Wetenschappers vergelijken de transcripten met ‘donkere materie’ in het heelal: wijd verspreid, maar geen mens weet wat het nu eigenlijk doet. Veel biologen vermoeden dat de ontheemde RNA-transcripten een belangrijke biologische rol spelen die tot nu toe over het hoofd is gezien. Harm van Bakel laat zien dat dit onwaarschijnlijk is.

DNA: pas langzaam beginnen we door te krijgen waar het allemaal toe dient.

DNA: pas langzaam beginnen we door te krijgen waar het allemaal toe dient.

Harm van Bakel combineerde twee meetmethoden om te ontdekken waar de vreemde RNA-transcripten vandaan komen. Hij gebruikte DNA-chips en zogenoemde DNA-sequentieanalyse. Met die laatste methode kon de wetenschapper de oorsprong van miljoenen fragmenten van transcripten in beeld brengen. 98 procent van de RNA-transcripten bleek gewoon afkomstig te zijn van bekende genen. Van de overige twee procent, kwam het grootste gedeelte uit de buurt van een bekend gen. De ‘donkerematerietranscripten’ zijn dus geen nieuwe signalen vanuit een tot nu toe verborgen universum in het genoom, maar zijn waarschijnlijk simpelweg resultaat van de ruis die gepaard gaat met actieve genetische processen.