Nieuws

Zijn walvissen geëvolueerd uit landdieren?


Zijn walvissen geëvolueerd uit landdieren? – Hans

Walvissen, bruinvissen en dolfijnen zijn ooit allemaal landdieren geweest. Daarom moeten ze nu nog boven water komen om adem te halen (vissen hebben kieuwen) en zitten er botten in hun vinnen. Ook is de ruggengraat van een walvis eigenlijk niet optimaal om te zwemmen, meer om te rennen. Deze dieren zijn nauw verwant met het nijlpaard, dat de overgang naar totaal in het water leven nooit heeft gemaakt.

De ambulocetus, een 'tussenvorm' tussen landdier en walvis, leefde zo'n 50 miljoen jaar geleden. Beeld: Nobu Tamura.

Het is nu moeilijk voor te stellen, maar de voorvader van de walvis, de Pakecitus, draafde 53 miljoen jaar geleden nog vrolijk rond. Hij had hoeven en een dikke staart en kon waarschijnlijk behoorlijk hard en lang rennen. Alleen was dit dier niet zo groot, maatje Deense Dog.

De evolutie van het skelet van een walvis.

De Pakecitus jaagde waarschijnlijk op vis en dook daarom in meren en rivieren. In de loop van miljoenen jaren ging dat steeds beter; dieren die goed konden zwemmen overleefden doordat ze genoeg te eten hadden en gaven die vaardigheid door aan hun kinderen.

Zo ontstond 45 miljoen jaar geleden de Protocetus atavus, een dier waarin we de huidige dolfijnen en walvissen al kunnen ontdekken. Na nog een paar miljoen jaar later begon dit dier uitsluitend in het water te leven. Dat ging zo goed, dat er een groeispurt werd ingezet. Zo’n 38 miljoen jaar geleden bereikte het de omvang van de huidige walvis.

Kun je in een moderne walvis nog kenmerken van een landdier herkennen? Als je weet waar je moet kijken zeker. Walvissen hebben nog steeds genen in hun lichaam om achterpoten te ontwikkelen. In zeer zeldzame gevallen ‘werken’ die genen nog en krijgt een walvis kleine achterpootjes. Ook hebben walvissen nog steeds een klein heupbot, dat ze voor het zwemmen niet meer nodig hebben, maar dat door de evolutie is ‘vergeten’.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter