In science fictionfilms zie ik altijd aliens die er uit zien als mensen. Is dat waarschijnlijk? Als ze ons werkelijk zouden bezoeken, hoe zouden ze er dan uit zien? – Filip

De vraatzuchtige zeester, de schrik van mosselkwekers, is één van de weinige dieren die niet tweezijdig symmetrisch is en heeft wel wat weg van een buitenaardse levensvorm. Bron: Wikipedia
Tja, dan ben je natuurlijk al over de vraag gestapt of elders in het heelal ook leven bestaat. Maar eigenlijk is er nauwelijks reden om aan te nemen dat dat niet het geval zou kunnen zijn. En er is nog minder reden om aan te nemen dat die ‘aliens’ op ons zouden lijken.
Alleen al hier op aarde komen dieren in onnoemelijk veel verschillende vormen voor. Al heel wat geliefde theorieën van biologen hebben het niet overleefd. Zo geloofden biologen dat dieren altijd bewogen.
Tot zeeanemonen en zakpijpen werden ontdekt.
Ook geloofden biologen ooit dat dieren altijd uit twee symmetrische helften moesten bestaan. Probleem. De zeester is een dier met vijf vangarmen. Tot voor kort geloofden biologen dat er geen hogere dieren bestaan die kunnen leven zonder zuurstof. En weer zaten ze er faliekant naast. Het is dus niet erg verstandig om te snel te beweren dat ergens geen leven voor kan komen of dat leven er per se op een bepaalde manier uit moet zien.
De vorm van een dier hangt heel sterk af van de omgeving waarin het dier leeft. Een dier dat in het water leeft en veel zwemt, moet om vooruit te komen een lichaam hebben dat makkelijk door water glijden. Daarom hebben dolfijnen, vissen en de uitgestorven mosasaurussen allemaal een langwerpig lichaam. Dit is een voorbeeld van convergente evolutie: totaal verschillende dieren die in een vergelijkbaar milieu leven gaan uiteindelijk op elkaar lijken.

Aliens zijn waarschijnlijk een stuk minder aaibaar dan Yadoo uit de Bollywood-blockbuster Koi Mil Gaya.
Als de aliens op het land leven moeten ze zich op de een of andere manier voortbewegen. De meeste landdieren doen dat met poten en het voortbewegen gaat zo ook het gemakkelijkst. Omdat wij afstammen van wezens met vier ledematen hebben wij er ook maar vier en moesten onze voorouders rechtop leren lopen voor ze dingen konden dragen en goed gereedschap konden gebruiken.
Als onze voorouders zes of meer poten hadden gehad, zoals insecten, was deze stap veel makkelijker geweest. Het is dus waarschijnlijker dat landbewonende aliens zes of meer ledematen zouden hebben en meer op mieren dan op Vulcans of Klingons lijken.

Op een gasreus als Jupiter zouden dit soort luchtwalvissen kunnen voorkomen die zwevende eencelligen eten. Een ruimteschip bouwen zou voor deze blaasdieren wat lastiger zijn.
De aliens hoeven natuurlijk niet op land te wonen. Op buitenaardse werelden heersen vaak heel andere omstandigheden dan hier. De planeet Jupiter, bijvoorbeeld, bestaat bijna helemaal uit gas. Als daar aliens zouden leven die er uitzien als een mens, zouden ze onmiddelijk naar beneden vallen. Wezens op gasreuzen zouden eerder het voorkomen hebben van grote ballonnen of vogels. Bij een bezoek aan ons zonnestelsel zouden ze trouwens om die reden de aarde links laten liggen.
Om ons te bezoeken moet een alien een ruimteschip kunnen ontwikkelen of een andere methode hebben om de immense afstanden tussen sterren te overbruggen. Daarvoor moet die alien slim genoeg zijn. Ook moet hij een manier verzinnen om de ruimtereis van vele lichtjaren te overleven. Hier zijn allerlei theorieën voor bedacht, variërend van wormgaten en een winterslaap van duizenden jaren tot warp drives.
Om iets te bouwen zijn ledematen zoals die van ons bijzonder handig. Toch zijn er ook andere mogelijkheden: wie weet zijn aliens een levensvorm die van nature al leeft in het vacuüm van de ruimte?

Er is ook goed nieuws. Onze biochemie wijkt vermoedelijk zo sterk af van die van buitenaardse levensvormen, dat die een maaltje tweebenig zoogdier kunnen vergeten.
Maar misschien denken we zelfs dan nog ‘te menselijk’. Want waarom zouden bij een buitenaards wezen bewustzijn en lichaam gekoppeld zijn, zoals bij ons. Wie weet vormen aliens een soort mierenkolonie, waarvan alleen de groep over intelligentie beschikt, of betreft het samenwerkende eencelligen, die een soort natuurlijk brein vormen, zoals bijvoorbeeld slijmzwammen.
Kortom: we kunnen van alles verwachten, maar de kans is vrij klein dat aliens op mensen zullen lijken.
Ook een vraag? Stel hem via info[at]faqt.nl of ga naar het contactformulier.

