Nieuws

Wat is eigenlijk geur?


Wat is geur eigenlijk? Zijn dat moleculen die aan de oppervlakte van een object naar gasvorm overgaan? En waarom gebeurt dat? – Robin

Dat we geuren kunnen waarnemen, is te danken aan aerosolen in de lucht. Aerosolen zijn ‘verdampte’ deeltjes van een stof- bijvoorbeeld vers brood, brandend hout of een hondendrol – die samen een geur vormen die we met onze neus opvangen en (meestal) kunnen identificeren. Het kan om vloeistofdruppeltjes en stofdeeltjes gaan tussen de 0,2 en 200 micrometer. Een micrometer is een duizendste deel van een millimeter.

Deze ‘deeltjes komen los van het oppervlakte van een stof en mengen zich met de lucht. Ze kunnen, zoals je schrijft, direct van vaste vorm overgaan in gasvorm, zoals bij droogijs en mottenbollen bijvoorbeeld. Dit heet sublimeren in plaats van verdampen. Maar niet elke geur is een kwestie van sublimeren, sommige deeltjes blijven vloeibaar, zoals parfum bijvoorbeeld.

Hoe meer geurreceptoren een dier in zijn neus heeft, hoe beter het kan ruiken. Honden hebben zeer goede neuzen.

Geuren zijn van enorm belang in de biologie. Met feromonen geven dieren een chemische geur af met een bepaalde boodschap: seksuele beschikbaarheid, alarmering of agressie bijvoorbeeld. Daarom ruiken veel dieren zo goed: ze communiceren via geuren.

Niet bij alle dieren is de neus het belangrijkste orgaan om geur op te vangen. Reptielen ruiken met het Orgaan van Jacobson in de mondholte. Ook sommige zoogdieren beschikken ook over dit orgaan. Het gaat hier om een mengeling van een smaak- en reukorgaan; dieren kunnen de lucht zo ‘proeven’. Reptielen steken hun tong uit om een geur te vangen; deeltjes blijven immers plakken op hun tong. Zoogdieren ademen lucht (en de geur) in en voeren die langs het Orgaan van Jacobson dat de waarneming doorgeeft aan het brein.

Beeld: Jason044.

Follow Faqtman on Twitter