Nieuws

Waarom maken we ruimtereizen?


Keek net naar een documentaire over de Space Shuttle. Één vraag werd daarin niet behandeld: waarom doen we eigenlijk aan ruimtereizen? – Geert S, Almelo

Ruimtevaart is ooit begonnen als een typisch geval van ‘de mijne is groter dan de jouwe’. Onder haantje Stalin moest en zou Rusland buiten de dampkring komen om te bewijzen dat hun raketten potenter waren dan de Amerikaanse.

De Amerikanen sloegen terug door de maan te penetreren en veilig terug te komen. Lekker puh.

Geen wonder dat na de Sputnik van Youri Gagarin en de Amerikaanse maanlanders het ruimtevaartprogramma geen enorme doorbraken meer heeft gemaakt. Beide kanten hadden hun geurvlag geplant. We staan nog steeds niet op Mars en niemand viert vakantie in de maankolonie.

Vaak worden de ‘spin-offs’ van het ruimteprogramma gepresenteerd als belangrijke reden om toch vooral door te gaan met het geldverslindende afschieten van raketten en shuttles. Veel mensen denken dat teflon, klitteband en zonnepanelen spinoffs zijn, maar deze producten zijn onafhankelijk van de ruimtevaart ontwikkeld. Klitteband al in 1941. Nasa stelde in de jaren negentig een lijst op met 74 producten die hun leven begonnen als ruimtevaartuitvinding. Daaronder het draagbare toilet en een nieuw materiaal dat als borstimplantaat wordt gebruikt.

Niet echt indrukwekkend.

Daarom hebben ruimtevaartorganisaties altijd nog een aas achter de hand: onderzoek. Het Internationale Ruimtestation ISS is gebouwd om buiten de zwaartekracht van de aarde onderzoek te kunnen doen. Alleen heeft ISS nog nooit voor een echte doorbraak gezorgd in bijvoorbeeld het vinden van een belangrijk nieuw medicijn.

Sterker nog, critici beweren dat onderzoek een smoes is om het prestigeproject ISS uit te voeren. Omdat het ruimtestation er nu eenmaal toch is, wordt er onderzoek gedaan, maar geen wetenschapper die er grote behoefte aan heeft.

Er is dan ook geen concreet antwoord op je vraag. Ja we hebben satellieten, maar daarvoor hebben we geen bemande ruimtevaart nodig, die hadden we ook met minder tijd en inspanning in een baan om de aarde kunnen krijgen. We reizen naar de ruimte omdat het kan. De menselijke nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat we altijd willen weten wat er aan de andere kant van de volgende heuvel ligt. Ontdekkingsreizigers hadden ook geen goede reden om naar Australië te reizen, ze deden het omdat ze gewoon wilden weten of daar ook land lag. Vaak levert die nieuwsgierigheid pas achteraf iets op waar we wat aan hebben. In het geval van Australië allerlei mannen die krokodillen vangen.