Nieuws

Waarom hokken genieën vaak samen?


In de Gouden Eeuw bracht Nederland in korte tijd wereldberoemde schilders voort als Rembrandt, Vermeer en Hals. Daarna ineens niemand meer van enige faam. Hoe komt het dat zoveel talent op een kluitje zit? – Peter

Het oude Athene, Florence tijdens de renaissance, Amsterdam in de Gouden Eeuw. Bepaalde plekken lijken een magneet voor uitzonderlijk getalenteerde mensen. Zo bracht Athene binnen tachtig jaar Socrates, Euripides, Plato en Aristophanes voort. In slechts een halve eeuw leefden in Florence tegelijkertijd Michelangelo, Da Vinci en Botticelli.

Deze uitzonderlijke geleerden en kunstenaars versnelden allemaal de menselijke ontwikkeling en hebben invloed tot vandaag de dag. Statisticus David Banks van Duke University in de Verenigde Staten wilde weten waarom. Hij keek naar de omstandigheden. Vaak wordt beweerd dat genieën vrede en veiligheid nodig hebben, maar dat gaat niet op, zag Banks. Ook in oorlogstijd clusteren knappe koppen samen.

Het schildersgilde Sint Lukas uit Haarlem. De gildes, met hun praktijkopleidingen voor jonge talenten, werkten een snelle ontwikkeling in de hand.

Wat wel werkt is een goed onderwijssysteem, zo blijkt uit de studie van Banks en eerdere onderzoeken. Florence werd een bloeiende stad na de introductie van het meester/gezel systeem. Dat werkte ook in de Nederlandse Gouden Eeuw geweldig. In het 16e-eeuwse Londen kwam het tot een bloeiende literaire scene (met William Shakespeare, Christopher Marlowe en Thomas Nashe) nadat daar Latijns onderwijs voor minderbedeelden was ingevoerd.

Een andere factor is de instroom van hoogopgeleide vreemdelingen. Nederland was in de Gouden Eeuw een toevluchtsoord voor hoogopgeleide vluchtelingen. Banks ondekte dat voor iedere procent aan import van knappe koppen het aantal patenten in een regio tot 18 procent toeneemt.

Willen we nu weer een Gouden Eeuw, dan moeten we dus investeren in onderwijs en de grenzen openen voor hoogopgeleide vreemdelingen.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter