Nieuws

Waar komen talen vandaan?


Ik las net het bericht over een nieuwe taal die is gevonden in India, nu vraag ik me af waar al die verschillende talen vandaan komen? – Gaby

Probeer eens een Deense krant te lezen. Doe daarna hetzelfde met een Keniaanse krant. Uit welke krant haal je ondanks het taalverschil de meeste informatie? Tien tegen één dat je de Deense tekst nog wel enigszins kunt begrijpen, terwijl de Keniaanse krant bijna helemaal koeterwaals voor je is.

Dat Nederlanders Deens nog wel een beetje begrijpen komt omdat we deel uitmaken van dezelfde taalfamilie, de Germaanse talen. Ook talen als Zweeds en Duits horen tot die familie. Taalwetenschapper denken dat Nederlands, Deens en Duits ooit een gemeenschappelijke voorvader hadden, het proto-Germaans. Daarom begrijpen we elkaar, de Denen en wij zijn taalkundig broertjes of zusjes.

Een Griekse taxi. Sommige woorden komen in heel veel talen voor, zoals 'taxi', van het Latijns 'taxa', betalen. Foto: © Vicspacewalker | Dreamstime.com.

Neven en nichten hebben we ook, zoals het Spaans en Roemeens, zogenoemde Romaanse talen, die van het proto-Romaans afstammen. Nog veel langer terug hadden de proto-Romaanse taal en de proto-Germaanse taal namelijk een gemeenschappelijke voorvader, proto-Indo-Germaans.

Je kunt de talen van deze wereld dus voorstellen als een stamboom, met allerlei taken er aan. Hoe dichter bij het hier en nu, hoe verder de takken uit elkaar staan. Maar hoe verder naar het verleden, hoe meer we allemaal gemeenschappelijke voorvaderen hebben. Er zijn zelfs taalwetenschappers die denken dat er ooit één gemeenschappelijke taal is geweest, die we tienduizenden jaren geleden met elkaar spraken op de steppes van Afrika.

Toen de mensheid over de wereld ging uitwaaieren, ontwikkelde die taal zich. Maar omdat mensen ver uit elkaar woonden, gingen die ontwikkelingen vaak totaal andere kanten op. De mensen die naar Azië trokken, gingen daardoor na verloop van tijd een totaal andere taal spreken dan de mensen die naar Europa trokken.

Zo ontstonden taalfamilies, waaruit weer verschillende dialecten ontstonden die zich ontwikkelden tot nieuwe talen. Soms blijken we zelfs achterneven en nichten te hebben die we niet eens kennen. Zo af en toe wordt er nog ergens een nieuwe taal ontdekt, zoals recent in India.