Nieuws

Offeren plantenzaden zich op voor elkaar?


Offeren plantenzaadjes zich op voor elkaar? – Ton

“Ik merk al jaren als ik bijvoorbeeld 5 zaadjes kool bij elkaar zaai, dat er altijd 2 en soms 3 plantjes zichzelf opofferen voor de anderen. Er zit er altijd 1 bij die gezond en sterk is. Heeft iemand dit zelfde ooit geconcludeerd?
Ik geloof namelijk dat de zwakkere plantjes zichzelf opofferen voor die ene sterkere. Dit gebeurt in de dierenwereld ook.”

Beste Ton, met dat laatste heb je gelijk. In de strikte sociale gemeenschap van bijen offeren sommige bijen zich op in het belang van het collectief. Dit is echter nooit wetenschappelijk geconstateerd bij plantenzaden onderling, zo leert een telefoontje naar Universiteit Wageningen. Er zijn namelijk nogal wat verschillen en variabelen die een rol spelen bij het wel of niet ontkiemen van plantenzaden.

Een verschil met bijen is bijvoorbeeld bewustzijn; opoffering vraagt een zeker bewustzijn. In het geval van zaden is hier geen sprake van. Een ander verschil met de altruïstische insecten is dat er geen duidelijk voordeel is van opoffering. Waarom zou een plant bovendien de moeite nemen een te klein, ongezond zaadje te maken? Hoe zou dat de grotere en sterkere zaden moeten helpen? Een zaadetend dier zal eerder een dik zaadje uit de grond pikken dan een ielig ding.

Dan de variabelen bij zaadgroei en ontkiemen. Onder meer de plek in de bloem bepaalt of een zaadje groot kan groeien of klein blijft. Vergeet ook niet, bij de vorming van een zaadje kan ook nog van alles toevallig mis gaan – net als bij mensen en dieren. Niet ontkiemen is dan gewoon een kwestie van pech. Verder spelen allerlei factoren buiten het zaadje een rol: het weer, de grond, droogte of juist nattigheid.

Beeld: Global Crop Diversity Trust & Edmittance