Nieuws

Zijn er mensen zonder ritmegevoel?


Je ziet soms mensen op de dansvloer die absoluut geen gevoel voor ritme hebben. Kunnen ze dat ooit onder de knie krijgen? Kunnen mensen zonder het gevoel voor een tempo/ritme dat wel leren? – Wim

Er is verbazingwekkend weinig onderzoek gedaan naar ritmegevoel. Een snelle blik in de database met studies uit de laatste 20 jaar leert dat wetenschappers zich vooral interesseren of dieren ook ritme kunnen horen. Het antwoord op die laatste vraag is dat de meeste dieren disco en Beethoven niet uit elkaar kunnen houden. Zelfs bonobo’s, een apensoort die nauw verwant is aan de mens, hoort geen ritme, bleek onlangs uit Nederlands onderzoek. Een uitzondering zie je op het filmpje hieronder.

Maar je vraagt naar mensen, Wim. Het spaarzame onderzoek dat wel is gedaan op onze soort toont aan dat jonge baby’s al ritmegevoel hebben. Ritme is dus niet aangeleerd, maar aangeboren. We horen een beat, of we dat nu willen of niet. Evolutionair is dat een handig trucje, dat volgens sommige onderzoekers de mensheid heeft geholpen bij het ontwikkelen van taal en samenwerking. Niet voor niets marcheren legers altijd op een ritme.

Dat sommige mensen beter zijn in het horen van ritme dan anderen, blijkt wel als je tijdens een schoolfeestje een blik op de dansvloer werpt. Sommige kinderen pikken zo het tempo van de muziek op, anderen lijken er immuun voor. Aangezien het om een aangeboren vaardigheid gaat, kun je het ook niet zo makkelijk leren. Een paar telefoontjes naar dansscholen bevestigen dat beeld: wie eenmaal twee linkervoeten heeft, wordt nooit meer een deelnemer aan So You Think You can Dance. Wel kan een goede dansleraar zelfs de grootste tenenstappers met veel oefening de basisregels bijbrengen. ‘Helemaal zonder ritme is niemand’, hoorden we van een dansschool.

Dat beeld stijgt ook uit ander onderzoek op. Zelfs mensen die een hersenbloeding hebben gehad, houden hun ritmegevoel, ook al kunnen ze bijvoorbeeld niet meer praten. Schijnbaar is het deel van onze hardware, hoewel er grote individuele verschillen zijn.

Follow Faqtman on Twitter