Nieuws

Kunnen landen elkaars schulden kwijtschelden?


Elk land heeft schulden aan andere landen. Is het niet mogelijk om die schulden tegen elkaar weg te strepen zodat ze een hoop rente besparen? – Harry

Als een regering meer uitgeeft dan er binnenkomt aan belastingen en andere inkomsten, dan moet ze geld gaan lenen. Dat is heel gebruikelijk. Er zijn maar een paar kleine landen die geen staatsschuld hebben, zoals Niue en Brunei.

Die staatsleningen hoeven ook geen probleem te zijn, als het maar niet te gek wordt. Bij hele grote bedragen moet je tenslotte ook heel veel rente betalen. Japan bijvoorbeeld heeft een staatsschuld die bijna twee maal zo hoog is als wat er jaarlijks binnenkomt.
De Nederlandse staatsschuld zal in 2011 400 miljard euro bedragen, waardoor we 11 miljard moeten betalen aan rente – evenveel als het basisonderwijs en de middelbare scholen kosten.

Was het leven maar zo gemakkelijk dat landen die schulden gewoon tegen elkaar weg konden strepen. Dat kan alleen als twee landen bij elkaar leningen hebben lopen. En dan ook nog tegen dezelfde rente. Maar het punt is: landen lenen meestal niet bij elkaar. Landen lenen hun geld vooral bij banken en beleggers.

Landen kunnen hun schulden niet zomaar wegstrepen. Foto: Flickr / alancleaver

Landen kunnen hun schulden niet zomaar wegstrepen. Foto: Flickr / alancleaver

Landen geven staatsobligaties uit. De staat vraagt daarmee de financiële markt om een lening tegen een bepaald rentepercentage. Op die manier bouwt het land een schuld op bij banken en beleggers en tegen hen kun je niet zomaar zeggen ‘jullie krijgen je geld niet terug’.

Ontwikkelingslanden
Wegstrepen kan dus helaas niet, maar vragen om kwijtschelding kan natuurlijk wel. En soms is dat ook gewoon maar het beste. Ontwikkelingslanden hebben nog altijd enorme schulden bij rijke landen en bij instanties als de Wereldbank.

Zo hebben veel landen de schulden van Haïti kwijtgescholden nadat dat land getroffen werd door een enorme aardbeving. Eén van de redenen dat Haiti zo arm is, is de schuld die de Haitianen uit hebben staan bij het buitenland. Het is interessant en schokkend om te lezen dat die schuld ontstaan is in 1825 door de prijs die Haiti aan Frankrijk moest betalen om vrij te kunnen zijn.

Veel mensen hebben zich afgelopen jaar hard gemaakt voor kwijtschelding van die schulden. In plaats van het praten over hulp, vinden zij het nuttiger om te zorgen dat Haïti niet langer gebukt blijft gaan onder de terugbetaling van de schuld en de rente over die schuld.

 
Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter