Nieuws

Kan een staat failliet gaan?


In de media hoor ik steeds dat Griekenland failliet kan gaan. Kan een land wel failliet gaan? Zijn er voorbeelden van? Wat gebeurt er dan? – Jantine

Bij bedrijven is faillissement gemakkelijk. Er is niet meer genoeg geld in kas om crediteuren en het personeel te betalen. De tent gaat failliet, de curator komt en kijkt of hij bezittingen kan verkopen om schuldeisers nog iets van hun vorderingen terug te laten zien. Na verloop van tijd is alles verkocht en bestaat het bedrijf niet meer.

Bij een land is dat anders. Dat blijft gewoon bestaan, vaak in dezelfde vorm als voor het faillissement. Toch kan ook een staat bankroet gaan. Het ziet er alleen iets anders uit.

Dankzij de slechte economische situatie in Argentinië ontstonden af en toe 'bank runs': mensen probeerden al hun geld van de bank te halen. Foto: Barcex.

Het meest in het oog springende gevolg van een nationaal faillissement is dat de staat zijn schulden niet meer afbetaalt. Staatsleningen worden ‘afgestempeld’, ze worden minder of niets waard. De staat kan ook geen nieuw geld meer lenen, zodat het alle uitgaven moet doen uit de belastinginkomsten.

Het meest recente voorbeeld van een failliete staat is Argentinië, dat in 2001 aankondigde voor 132 miljard dollar aan uitstaande schulden niet meer af te kunnen betalen. Na deze aankondiging stortte de Argentijnse economie, die al in recessie was, volledig in. Landen wilden geen Argentijnse export meer kopen, omdat ze bang waren dat ze hun goederen nooit zouden krijgen. De internationale luchtvaartmaatschappij kon geen kerosine meer kopen.

De Argentijnen kropen er echter opmerkelijk snel weer bovenop. Na een sanering van de staatsfinanciën konden ze zelfs weer geld lenen. Door het afschrijven van de schuldenlast kreeg de staat min of meer een schone lei.

Voor de Argentijnen was het echter bittere ellende. De werkloosheid schoot omhoog, de ruilhandel floreerde. Een tijd lang werd zelfs een alternatieve munteenheid gebruikt, maar ook die devalueerde. Door het faillissement van de staat groeide het verschil tussen arm en rijk.

In de jaren na het faillissement ging het desondanks steeds beter met de economie. Die groeide als kool en de werkloosheid nam af. Salarissen stegen spectaculair. Voor sommige economen een teken dat bankroet het beste is dat een land in de problemen kan overkomen.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter