Nieuws

Hoe ontstaan vogelzwermen?


Ik kwam toevallig op een filmpje terecht waarin je een grote zwerm spreeuwen ziet vliegen. Hoe zorgen ze ervoor dat ze niet tegen elkaar aan vliegen, terwijl ze al die patronen vliegen? En hoe zit dat bij een school vissen? – Thijs

Vogelzwermen en vissenscholen zijn een wonderbaarlijk verschijnsel. Wetenschappers verbazen zich al decennialang over de enorme variatie en dynamiek van zulke zwermen, maar het verschijnsel is lastig te bestuderen. Probeer maar eens een groep vogels op commando een zwerm te laten vormen in het laboratorium.

Foto: wikimedia commons

Groningse biologen ontwikkelden daarom een computermodel waarmee ze het zwermen van spreeuwen konden bestuderen. Dit lukte, een interview met de onderzoekster kun je hier bekijken. In het computermodel stopten de onderzoekers allerlei variabelen die de vogels ook in de natuur ondervinden: opwaartse kracht, luchtweerstand, en hellingen bij bochten. Het computermodel liet zien dat om de zwerm te maken, de vogels zich tot elkaar aangetrokken moeten voelen, en altijd dezelfde kant op moeten vliegen. Hierbij proberen ze zoveel mogelijk botsingen te voorkomen.

Eerder bestudeerden zij ook vissenscholen, die in tegenstelling tot vogelzwermen altijd langwerpig zijn. Dat komt omdat vogels hun snelheid tijdens het vliegen niet kunnen aanpassen, en vissen wel. Maar ook bij vissen is het voorkomen van botsingen het belangrijkste aspect om de school te laten vormen, liet dit computermodel zien.

Het model is nog niet compleet, maar het geeft al wel veel inzicht in dit wonderlijke natuurverschijnsel. Misschien kunnen we er als mensen ook wat van leren, hoe we ons bijvoorbeeld in een file moeten gedragen om botsingen te voorkomen.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter