Nieuws

Heeft de ziel gewicht?


Dat de ziel een gewicht zou hebben heb ik al een paar maal gelezen. Honderd jaar terug zou een zekere Dr. Duncan MacDougall proeven hebben gedaan die hierop wezen. Onlangs las ik in een verhaal van Dan Brown (van de ‘Da Vinci code’) dat een onderzoekster op gebied van Noetic sciences, een proef met een afgesloten kist deed, waarin het gewicht van een stervende man heel precies werd gewogen; voor en na het verscheiden. Dit zou verschillend zijn. Is hierover iets wetenschappelijks bekend? – Serious

Even serieus, Serious, je weet dat Dan Brown een schrijver is van fictie? Dat hij driftig leentjebuur speelt bij allerlei schrijvers die zelf al niet als zeer wetenschappelijk te boek staan, als Michael Baigent (van het verhaal dat Jezus in Frankrijk leefde)?

Als Dan Brown iets schrijft, dan weet je één ding zeker: je kunt het met een korrel zout nemen.

Blijft over het merkwaardige verhaal van dokter/doctor Duncan MacDougall, die de wereld in 1907 verbaasde met het verhaal dat de ziel gewicht heeft. Laten we geen haren kloven over de vraag of MacDougall echt een dokter dan wel doctor was, daarover bestaan twijfels. Hij was in ieder geval wel een gekke vent.

MacDougall geloofde in de 'klassieke' ziel, die na de dood uit het lichaam verdwijnt en naar het hiernamaals gaat. © Slyadnyev Oleksandr

MacDougall was overtuigd dat de ziel gewicht had. Hij voerde daarom een experiment uit waarbij hij zes patiënten (vijf mannen en één vrouw) uit een verzorgingstehuis op een industriële weegschaal woog terwijl ze stierven aan tuberculose. De fanatieke MacDougall noteerde daarbij van uur tot uur hun gewicht, dat afnam naarmate het slechter met de patiënt ging. Waarschijnlijk was het vochtverlies dankzij zweten en plassen.

Precies op het moment van hun dood, verloren alle patiënten in één seconde behoorlijk was gewicht, gemiddeld 21 gram, meldt MacDougall. Dat, zo redeneert hij, is het gewicht van de ziel.

Er zijn een paar problemen met dit hele verhaal.

A) MacDougall gebruikt een industriële weegschaal die niet erg precies is. Het is moeilijk om kleine afnames goed waar te nemen. Een kleine chocoladereep weegt 20 gram, maar MacDougall gebruikte een weegschaal van een treinstation om zware koffers mee te wegen.
B) Wanneer sterft iemand precies? Als het hart niet meer klopt? Als er geen hersenactiviteit meer is? Sterven is een proces van meerdere minuten, niet één enkele moment.
C) Mensen verliezen constant vocht, lucht en warmte. Het is onmogelijk om een ‘schone’ meting te doen.
D) Als iets gewicht heeft, moet het massa hebben. Waarom is dat niet waar te nemen?
E) Wie zijn oorspronkelijke artikel goed leest, ziet dat de afname maar bij één proefpersoon was waar te nemen. Bij twee anderen was de weegschaal niet goed afgesteld, twee anderen hadden een gewichtsafname die door bleef gaan en één patiënt had een gewichtsafname die na een paar minuten weer weg was.

Oorspronkelijk stuk over het onderzoek in de New York Times.

MacDougall deed het experiment ook nog op vijftien honden. Die hadden allemaal geen gewichtsverlies, precies zoals MacDougall (een religieus man) dacht. Dieren hadden volgens hem geen ziel.

Meerdere wetenschappers hebben in de jaren daarna zijn experiment proberen na te doen. Allemaal met teleurstellende resultaten. Na de jaren twintig hielden mensen op om te proberen de ziel te meten.

Dat weerhield Hollywood niet om een film te maken over dit thema. Bovendien geloven hele volksstammen ondanks alle twijfel en de slechte kwaliteit van MacDougalls werk nog steeds in het ‘onderzoek’ van de dokter.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.