Nieuws

Waarom is gapen aanstekelijk?


Waarom moet ik, als ik andere mensen of zelfs dieren zie geeuwen, ook geeuwen? – Miguel

Gefeliciteerd Miguel, je behoort tot de helft van de volwassenen die ‘last’ heeft van aanstekelijk gapen. Dat betekent waarschijnlijk dat je een zeer sociale man bent. Waarom? Experimenten tonen aan dat vooral die mensen gaan gapen wanneer anderen het ook doen. Autisten, kinderen onder vier jaar en mensen die erg op zichzelf gericht zijn, gapen niet als anderen het wel doen.

Laten we een stap terug doen, waarom gapen we überhaupt? De laatste theorie is dat gapen zorgt voor koeling van de hersens en daardoor je concentratie helpt. Mensen die een ijspak op hun voorhoofd hebben, zijn niet aan het gapen te krijgen, zo ontdekten onderzoekers in Amerika. Door de koele lucht naar binnen te zuigen, wordt de warmte van je hersens afgevoerd, zo denken ze. Dat gebeurt vooral in situaties waarin je geconcentreerd moet blijven en juist niet wil gaan slapen.

Bijna alle zoogdieren gapen. Maar vooral bij mensen heeft het een sociale betekenis. Foto: © Willfiller | Dreamstime.com

Dat kwam eerder in onze evolutie goed van pas. Stel je een nederzetting voor, 10.000 voor Christus. Rovers en vijanden zijn overal, dus houden mensen ‘s nachts de wacht. Om wakker te blijven, gapen ze. Behalve dat ze daar zelf wakker door blijven, is het een signaal aan andere dorpelingen die de wacht houden. Die laten zien dat ze ook wakker blijven door terug te gapen.

Nu lopen de meeste mensen geen wacht meer, maar zitten we misschien wel op een saaie cursus. Ons lichaam wil indommelen, maar door gapen geven we onze concentratie een oppepper. Anderen zien dat, willen niet achterblijven en gapen dus ook.

De aanstekelijkheid van gedrag werkt op meer gebieden. Mensen die een ander zien krabben, krijgen zelf ook jeuk, blijkt uit recent onderzoek. Ook daar treedt hetzelfde mechanisme in werking: jij hebt jeuk, ik zal laten zien dat ik met je meeleef.

Ook een vraag? Stel hem via het contactformulier.

Follow Faqtman on Twitter