Nieuws

Hoe ontstaan eb en vloed?


Hoe word eb en vloed van de zee geregeld? En hoe ontstaan golfen dan? -Jeroen

Eb en vloed ontstaan door de zwaartekracht van de maan (sterk) en de zon (zwak). Beide hemellichamen trekken zo hard aan het water dat het soms hoger, soms lager staat. De meeste kusten hebben twee ongelijke getijden per dag, eentje per hemellichaam.

De sterkste kracht is de maan, die zorgt voor de belangrijkste vloed en eb op een dag. Stel je de Noordzee voor. Als de maan daarboven staat, ‘trekt’ het de watermassa naar boven. Water in een ander stuk oceaan, bijvoorbeeld voor de Amerikaanse kust, wordt daardoor naar de Noordzee getrokken. Het resultaat is vloed aan de Nederlandse kust, maar eb bij New York.

De zon doet hetzelfde, maar staat veel verder weg en heeft daardoor een zwakker effect. Als de zon en de maan op één lijn staan, vanaf de aarde gezien, dan resulteert dat in een extreme eb en vloed.

Mont Saint-Michel aan de Franse kust. Bij eb is dit stadje deel van het vaste land, bij vloed ligt het alleen vast aan de rest van Frankrijk door een dun reepje land. In 2012 moet Mont Saint Michel bij vloed weer een echt eiiland worden, door het wegbaggeren van zand.

De aantrekkingskracht van beide hemellichamen is overigens zo zwak, dat alleen zeer grote zeeën en oceanen genoeg water bevatten om er op te reageren. Meren en kleinere zeeën (of jouw bloedsomloop) hebben geen getijden.

Golven hebben wel iets, maar niet veel te maken met getijden. Ze worden hoofdzakelijk veroorzaakt door wind, die over het oppervlakte van de zee waait en daardoor het water in beweging zet. Hoe harder de wind, hoe hoger de golven. Ook andere zaken kunnen golven veroorzaken; zo zorgt een aardbeving soms voor een tsunami en kan een groot verschil tussen eb en vloed zorgen voor een getijdegolf. Ook is er nog het mysterieuze verschijnsel van de monstergolf, een watermassa van wel 30 meter hoog, die ontstaat als meerdere golven samenkomen.

Ook een vraag? Ga naar het contactformulier en vermeld ‘Vraag en Antwoord’.