Nieuws

Waarom zit de regering niet in Amsterdam?


Hoe komt het dat onze regering in Den Haag is gevestigd, en niet in de hoofdstad Amsterdam? Zijn er nog andere landen waar de regering niet in de hoofdstad is gevestigd? -Theo

Leuke quizvraag: wanneer werd Amsterdam officieel de hoofdstad van Nederland? Tien tegen één dat bijna niemand het antwoord weet, 1983. In dat jaar werd in de grondwet opgenomen dat de kroning van de monarch plaats moet vinden in de hoofdstad Amsterdam.

De Dam in Amsterdam in 1544: in toenemende mate een belangrijke stad.

Het is maar een triviaal feitje in de rommelige geschiedenis van Nederlandse hoofdsteden.

Amsterdam is al heel erg lang de belangrijkste stad van ons land. Al in de Gouden Eeuw ontwikkelde de stad zich tot belangrijkste handelscentrum.

Toen de Fransen Nederland aan het einde van de 18e eeuw bezetten, vonden ze Amsterdam dan ook de derde stad van het Napoleontische rijk, na Parijs en Rome. Omdat de Franse gouverneur in Amsterdam verbleef (in het Paleis op de Dam), werd het de facto ook het regeringscentrum.

Na de val van Napoleon in 1815 werd Amsterdam officieel hoofdstad, maar tot 1830 werd dat om het jaar afgewisseld met Brussel. Na de afscheiding van België werd Amsterdam tot enige hoofdstad uitgeroepen, ook al werd dat nergens officieel vastgelegd.

En Den Haag? Dat was altijd een belangrijke stad voor politici. Onder de graven van Holland was het al het regeringscentrum van wat tegenwoordig Noord- en Zuid-Holland zijn. Ook het bewind van de opstandige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden zat in Den Haag, in Amsterdam bestond meer sympathie voor het Spaanse rijk, waar Nederland deel van had uitgemaakt.

Den Haag was ook daarna een meer oranjegezinde stad, zeker in vergelijking met het republikeinse Amsterdam. Na de val van Napoleon koos de nieuwe koning Willem I Den Haag dan ook uit als residentie. Zijn ministers en ambtenaren hadden geen andere keus, ze moesten ook in Den Haag zijn.

De macht van de koning nam al snel af, de macht van de ambtenaren en ministers nam toe. Toch bleven ze daar waar de koning verbleef, Den Haag.

Tot slot nog een quizvraag: welke andere Nederlandse stad is ooit heel kort hoofdstad én regeringszetel van Nederland geweest? Antwoord, en een lijstje met andere landen waar de hoofdstad niet de regeringszetel is, na de foto.

Het Binnenhof rond de vorige eeuwwisseling. Hier zetelt al heel lang de politieke macht.

Antwoord: Dordrecht is in 1572 eventjes hoofdstad van de Zeven Verenigde Nederlanden geweest.

Andere landen met een aparte hoofdstad en regeringszetel zijn:
* Benin: hoofdstad Porto Novo, regering in Cotonou.
* Bolivia: hoofdstad Sucre, regering in La Paz.
* Ivoorkust: hoofdstad Yamoussoukro, regering in Abidjan.

Follow Faqtman on Twitter