Nieuws

Waarom de aarde beeft


Op Haïti zijn mogelijk duizenden doden door een aardbeving. Waarom beeft de aarde eigenlijk?

Er zijn plekken op deze wereld die bestemd lijken voor de aardbeving. Indonesië bijvoorbeeld, maar ook Iran, Mexico en Californië. Dat aardbeving vooral daar voorkomen is geen toeval. De buitenste schil van de aarde bestaat uit verschillende grote blokken, de zogenaamde tektonische platen. Deze platen zijn ongeveer 100 kilometer dik, en ze drijven op een taai-vloeibare laag magma, we noemen dit de asthenosfeer.

De platen bewegen voortdurend ten opzichte van elkaar. Daarbij botsen ze ook tegen elkaar aan. Sommige platten (meestal onder de oceaan) zijn licht en komen bij die botsing onder de andere plaat, meestal onder een continent. Daar smelt het materiaal van de ‘duikende’ plaat, waardoor er extra druk in de aardkorst ontstaat. Die druk komt in veel gevallen in de vorm van lava door de aardkorst heen. Dat noemen we een vulkaan.

Als echter twee dezelfde platen tegen elkaar komen, dan duikt noch de een, noch de ander. Als een botsing in slow motion bouwt zich de spanning in beide platen op. Er moet iets gebeuren met de spanning van de botsing en dat ‘iets’ is uiteindelijk een aardbeving. Dat is vanochtend in Haïti gebeurd. De Noord-Amerikaanse en de Caribische Plaat botsen. Precies bovenop de botsing ligt Haïti. De Caribische Plaat beweegt ten opzichte van Noord-Amerika, met een snelheid van ongeveer zeven millimeter per jaar naar het oosten. Deze spanning zorgt nu voor de aardbeving.

tektonische platen

Op de afbeelding: de platen waaruit de aardkorst is opgebouwd. Afbeelding uit Physical Geography, Arthur N. Strahler.