Nieuws

Solar Impuls maakt eerste vlucht


Betrand Piccard maakte in 1999 de eerste vlucht rond de wereld in een ballon. Afgelopen week heeft hij een eerste proefvlucht gemaakt in een vliegtuig dat op zonne-energie de wereld rond gaat vliegen. Faqt sprak met de luchtvaartpionier wiens grootvader model stond voor zowel Jean-Luc Piccard als professor Zonnebloem.

De Solar Impuls, zoals het zonnevliegtuig heet, lijkt nog het meest op een zweefvliegtuig dat wordt aangedreven door vier elektromotoren die samen 8 pk leveren. Ongeveer net zo veel als het toestel waarmee de gebroeders Wright in 1903 de eerste gemotoriseerde vlucht ooit maakten. De motoren krijgen hun elektriciteit uit 12.000 papierdunne zonnecellen die op de vleugels zitten geplakt.

Solar Impuls uit een volgauto.

Solar Impuls uit een volgauto.

Sinds 1981 vliegen mensen al op zonne-energie. Maar die toestellen moeten altijd landen als het donker wordt, want dan hebben ze geen energiebron meer. Met Solar Impuls wil Piccard dag en nacht doorvliegen. Het toestel zal alleen landen om piloten te wisselen. Dat betekent dat accu’s gedurende de dag energie moeten opslaan die ze ’s nachts zullen afgeven. De motoren verbruiken niet veel energie, ongeveer de hoeveelheid van de lichtjes in een grote kerstboom. Daardoor kunnen de piloten op accu’s vliegen tot de zon weer opkomt.

Meneer Piccard, er zijn experts die beweren dat het niet kan, ’s nachts vliegen. De batterijen zouden te snel leeg zijn. Gaat u neerstorten?
Zo gaat het altijd als je iets nieuws probeert. De gebroeders Wright werden voor gek verklaard. Vliegen? Kon helemaal niet! Tegen Charles Lindbergh zeiden ze dat een vliegtuig nooit de oceaan zou kunnen oversteken. Mijn grootvader, die als eerste met een ballon naar de stratosfeer reisde, werd gewaarschuwd dat hij zelfmoord ging plegen. Mensen wisten zo zeker dat het zijn dood zou worden, dat hij geen verzekering kon krijgen voor zijn vlucht. Zelf ben ik begin jaren negentig in een ultralicht vliegtuig de Alpen overgestoken. Dat was ook bespottelijk, zei men. En nu zou het onmogelijk zijn op zonne-energie de wereld rond te vliegen? Er is maar één manier om daarop te reageren: het gewoon doen. Dat is het lot van een pionier, die wordt voor gek verklaard tot hij of zij bewijst dat iets wél mogelijk is.

Wat is het grootste probleem van dag en nacht vliegen?
We moeten heel zuinig zijn in ons energiegebruik, vooral ‘s nachts. Dat bereiken we ondermeer door een zeer licht vliegtuig te maken met een enorme spanwijdte. Solar Impuls heeft de vleugellengte van een Jumbo bij het gewicht van een kleine personenauto. Ons team werkt daarom samen met chemiebedrijf Solvay om te licht mogelijke materialen te ontwikkelen. Daarnaast is het tijdens de vlucht belangrijk om zo goed mogelijk te vliegen. Als ik in de nacht energie verspil met moeilijke manoeuvres, dan houd ik niet genoeg energie over en stort ik neer voor zonsopgang.

Waarom wilt u eigenlijk op zonne-energie de wereld rond? Waarom niet wat anders?
Dit is veel meer dan een recordpoging, ik wil een signaal afgeven. Fossiele brandstoffen vervuilen enorm en ze raken snel op. Dat weet iedereen zo langzamerhand, maar desondanks doet bijna niemand er iets aan. Het lijkt alsof de wereld een zetje nodig heeft om dit probleem op te lossen. Met Solar Impuls wil ik dat zetje geven. Door op zonne-energie de wereld rond te vliegen, wil ik mensen laten nadenken en komt er discussie op gang. Dat begint nu al. Ik houd spreekbeurten over de hele wereld, geef interviews en inspireer daardoor hopelijk mensen om na te denken over oplossingen.

Is het mogelijk om de techniek van Solar Impuls te gebruiken voor een milieuvriendelijker verkeersvliegtuig?
Waarschijnlijk niet één op één. Met Solar Impuls gaan we één mens vervoeren, dat is iets anders dan vierhonderd passagiers en een ruim vol met vracht. Bepaalde ervaringen die we opdoen met dit vliegtuig vertalen zich misschien later in technologie voor de burgerluchtvaart of de auto-industrie, maar ik zie niet snel Boeings of Airbussen op zonnekracht over de oceaan vliegen. Ik denk dat een mix van nieuwe technieken de toekomst heeft. Recent heeft al een vliegtuig op biobrandstof gevlogen. Combineer dat met zeer efficiënte motoren, uitzonderlijk lichte materialen, waterstof of zonne-energie, en je hebt de contouren van een nieuwe generatie vliegtuigen.

Mijlpalen in de luchtvaart
De luchtvaart heeft in de afgelopen eeuw een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Deze pioniers waren verantwoordelijk voor de grote sprongen voorwaarts.

1885: Otto Lilienthal vliegt in Duitsland met een zelfgemaakt zweefvliegtuig
1903: De gebroeders Wright maken in de VS de eerste gemotoriseerde vlucht
1909: Fransman Louis Blériot vliegt als eerste over het Kanaal
1910: Anthony Fokker bouwt het eerste Nederlandse vliegtuig: de Spin
1919: Charles Read vliegt van de Verenigde Staten via de Azoren naar Engeland
1927: Charles Lindbergh vliegt van Amerika naar Frankrijk
1932: Amelia Earhart vliegt als eerste met een helikopter van kust tot kust in Amerika
WO II: Duitse ingenieurs vinden de straalmotor en de raketmotor uit
1947: Chuck Yeager doorbreekt als eerste mens de geluidsbarrière
1961: Rus Yuri Gagarin bereikt als eerste mens de ruimte
1970: De Boeing 747 vliegt 524 mensen tegelijk intercontinentaal
1976: De Concorde, het eerste supersonische verkeersvliegtuig begint lijnvluchten
1999: Bertrand Piccard gaat als eerste in een ballon rond de wereld
2011: eerste vlucht rond de wereld op zonne-energie?