Mysterieus boek makkelijk te maken


voynich2

Het Voynich Manuscript is een gek boek. Pagina na pagina ontvouwt zich in het Middeleeuwse boek een wonderlijke wereld. De bladzijden zijn geïllustreerd met kleurrijke afbeeldingen van mensen en planten. Rond de plaatjes kringelen in priegelig handschrift onbegrijpelijke zinnen. Zonder punten en komma’s, schijnbaar eindeloos. Juist de kriebelige teksten maken het boek zo bijzonder en mysterieus, niemand kan ze lezen.

De teksten zijn in de loop der tijden tientallen malen geanalyseerd. De laatste decennia ook door supercomputers. Daaruit komt vaak hetzelfde: er zijn in de tekst patronen te ontdekken, een teken dat er sprake is van een (geheim)taal of een geheimschrift. Niemand kan die taal ontcijferen of dat schrift lezen, maar de regelmaat duidt er op dat het geen onzintekst is. Of toch wel?

Nieuw onderzoek van de Britse Keele University, gepresenteerd in New Scientist, toont aan dat het helemaal niet zo moeilijk is om een onzintekst te produceren. Het enige dat nodig is, is een stuk papier met drie gaten erin op willekeurige plekken. Dat papier leg je op de bladzijde die je wilt schrijven. Op de plek van de gaten schrijf je dan steeds hetzelfde symbool. Dat kun je met andere stukken papier met andere gaten herhalen. De rest vul je met willekeurige symbolen.

Zo ontstaan linguïstische patronen, zonder dat er sprake is van echte taal. Het is genoeg om zelfs de meest geleerde personen te foppen, iedereen heeft het vermoeden dat er iets staat, zonder dat je de moeite hoeft te nemen om een geheimtaal uit te vinden. Waarschijnlijk stamt het boek uit de vijftiende eeuw en is het aan een koning verkocht als een encyclopedie van alchemie, geneeskunde en duistere krachten.

Wie wil gaan proberen het mysterie zelf te ontrafelen: het Voynich manuscript wordt binnenkort gereproduceerd. De Spaanse uitgeverij Siloe heeft toestemming van Yale gekregen om 898 exemplaren te maken. Die kosten rond de 8000 euro en zullen dus vooral door verzamelaars en bibliotheken worden gekocht. Er zijn al ongezien driehonderd exemplaren in bestelling.