Nieuws

Het magnetisch veld beeft


We maken momenteel een grote beving mee. Niet van de aarde of de zee, maar van ons magnetisch veld. De zon is de schuldige.

Voor het noorderlicht hoef je deze dagen niet meer naar Noorwegen of Finland. Ook boven noordelijk Duitsland en Polen is het de afgelopen weken waargenomen. De aarde heeft momenteel namelijk te maken met een zonnestorm, een grote golf aan energiedeeltjes die wordt uitgestoten door de zon.

Het noorderlicht, hier in Alaska. Foto: U.S. Air Force, Senior Airman Joshua Strang

Het noorderlicht, hier in Alaska. Foto: U.S. Air Force, Senior Airman Joshua Strang

Zodra deze deeltjes de atmosfeer raken, worden ze door het magnetisch veld van de aarde afgevoerd. Dat veroorzaakt het bekende noorderlicht. Maar deze storm is zo heftig, dat het magnetisch veld aan het trillen is geslagen. Dat vertelden specialisten van Nasa en Esa gisteren in Wenen aan een zaal vol geo-wetenschappers.

Het magnetisch veld van de aarde werkt als een soort schild. Deeltjes die de aarde bereiken, worden door het magnetisme om de aarde heen gebogen en komen aan de donkere kant van de planeet terecht. Daar verzamelen ze zich op zo’n 60.000 kilometer hoogte boven het oppervlak.

Nogmaals het noorderlicht, hier in Groenland. Foto: Nick Russill.

Nogmaals het noorderlicht, hier in Groenland. Foto: Nick Russill.

Op een gegeven moment verzamelt zich daar zo veel energie, dat de deeltjes gassen uit de buitenste atmosfeer laten smelten en een plasmabol ontstaat. Die wordt door de zwaartekracht richting te aarde getrokken. Gelukkig heeft de aarde ook nog een binnenste magnetisch veld, dat de energie van de plasma opvangt en als een soort trampoline weer het heelal in slingert. Daarbij komt zo veel energie vrij, dat er een ‘magnetisch-veldbeving’ ontstaat.

Een zonnestorm bereikt de aarde en wordt door het magnetisch veld om de planeet heengebogen. Beeld: Nasa.

Een zonnestorm bereikt de aarde en wordt door het magnetisch veld om de planeet heengebogen. Beeld: Nasa.

Dankzij nieuwe satellieten kunnen we die bevingen sinds kort waarnemen. Wetenschappers zijn onder de indruk van wat ze hebben gevonden. Een flinke veldbeving is net zo energierijk als een aardbeving zoals in Chili. Wie een gevoelig magnetisch kompas heeft, kan het zelfs aan het trillen van de naald zien.

Voorlopig gaan de bevingen nog wel even door. Nasa rapporteerde gisteren nog een zware zonnestorm. Wellicht dat we ook in Nederland binnenkort het noorderlicht weer eens kunnen zien. De laatste keer was in 1988.