Het idee: maak water zouter dan zeewater en er wordt vanzelf water onttrokken. Zinloos? Integendeel.

Het principe
Het klinkt als totaal nutteloos. Brouw een oplossing waar nog meer zout in zit dan in puur zeewater en zet een filter tussen dit brouwsel en zeewater. Uiteraard onttrek je op dit manier water aan zeewater, maar je bent van de regen in de drup beland. In plaats van met zeewater zit je met zelfgemaakte verdunde pekel. Toch?

Nee. Het hangt er namelijk van af wat voor soort zout. Bij keukenzout zou het uiteraard niet werken, maar er zijn zouten die in feite bestaan uit gassen, zoals ammoniumbicarbonaat. Ammoniumbicarbonaat wordt geproduceerd uit ammoniak, een gas, kooldioxide, ook een gas, en water. Opgelost in water van 40 graden valt het zout weer uit elkaar in de twee gassen en water. Het zout gaat zo letterlijk in damp op en wat je overhoudt is schoon water. Natuurlijk kan dit niet helemaal ongestraft – Moeder Natuur laat niet met de Tweede Hoofdwet spotten. Je zal dus energie moeten toevoeren.

Vijf keer zoveel zoet water

Maar toch. Volgens de uitvinders, de Israëliër Elimelech en de Amerikanen Jeffrey McCutcheon en Robert McGinnis, kan dit proces met maar een vijfde van de hoeveelheid energie toe die de traditionele methode, zeewater door een osmotisch filter persen, vereist. Althans, als er een bron van overvloedige afvalwarmte beschikbaar is, bijvoorbeeld een elektriciteitscentrale die vlakbij de kust staat. Met die afvalwarmte wordt de zoutoplossing verhit, zodat de gassen weer vrijkomen, afkoelen en kunnen worden hergebruikt om opnieuw ammoniumbicarbonaat van te maken. Er is nog een tweede probleem: om dit proces goed te laten werken kan het filter niet al te dik zijn en dunne filters zijn niet erg sterk. Het drietal is op dit moment hard aan het werk om een filter te ontwikkelen dat aan beide eisen voldoet. Deze techniek zou voor Israél een uitkomst zijn en ook de strijd om water met de Palestijnen verminderen.

Twee vliegen in één klap
Vaak worden in droge gebieden elektriciteitscentrales aan de kust gebouwd, omdat ze alleen op die manier aan koelwater kunnen komen. Door tegelijkertijd water te ontzilten worden zo twee vliegen in één klap opgelost. Op dit moment gebruikt de Australische stad Melbourne voor de traditionele ontziltingsfabriek 90 megawatt, het vermogen van 20 windmolens op zee. Dat levert per jaar 150 miljoen kuub vers water. Zou dit vervijfvoudigd worden, dan zou met deze hoeveelheid windmolens genoeg schoon water kunnen worden geproduceerd om elke Australiër aan voldoende drinkwater te helpen – of voldoende voedsel te produceren voor een stad ter grootte van Melbourne op een vegetarisch dieet.

Reden voor optimisme?

Er zullen dus niet zo snel wateroorlogen uitbtreken, zoals sommige doemdenkers voorspellen. Voor de prijs van een squadron straaljagers heb je nu namelijk al een alternatieve waterbron in de vorm van een energiecentrale plus zoetwaterfabriek. Als de mensheid samenwerkt in plaats van te proberen ten koste van anderen de eigen problemen op te lossen, zijn er mogelijkheden genoeg om de woestijnen tot bloei te brengen en ieder mens aan een menswaardig bestaan te helpen. Helaas is de stompzinnigheid van de mens, zo blijkt keer op keer, opmerkelijk groot. Gelukkig worden oorlogen steeds duurder en houdt de ene ondeugd – hebzucht – de oorlogszucht in toom.