Nieuws

Zwarte gaten kennen ook maatje M


Het hart van de Melweg bevat een gigantisch zwart gat van wel 10 miljard keer zo zwaar als onze zon. De rest van de Melkweg is bezaait met talloze kleine zwarte gaten, die het resultaat zijn van ineen gestorte dode sterren en een massa van ongeveer tien maal onze zon hebben. Bestaat er ook een tussenvariant? Ja, zeggen sterrenkundigen die met NASA’s Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR) deze nieuwe categorie onder de loep nemen.

Het bewijs voor het bestaan van deze medium zwarte gaten vormen zogenaamde ultraheldere röntgenbronnen. Die ontstaan wanneer een zwart gat zich hongerig tegoed doet aan een naburige normale ster. De röntgenstralen van deze objecten zijn te sterk om van typische kleine zwarte gaten afkomstig te zijn en te zwak voor supermassieve zwarte gaten. In plaats daarvan moet het betreffende zwarte gat een massa van tussen de honderd en tienduizend zonnen hebben.

Twee publicaties in het vakblad Astrophysical Journal wijzen bovendien op het bestaan ‘borderline’ zwarte gaten. Met ongeveer honderd zonmassa’s vallen enkele ultraheldere röntgenbronnen namelijk precies tussen maatje small en medium in.

Hoe medium zwarte gaten precies ontstaan is nog onbekend. Sommige theoriëen zeggen dat ze vormen in dichte sterclusters door herhaalde samensmelting. Maar er zijn nog veel vragen. Mogelijk werpen de resultaten van de NuSTAR daar meer licht op.

Foto: NASA/JPL-Caltech/IRAP