Nieuws

Zwart gat slokt niet alles op


Een team onder leiding van Maria Diaz Trigo van de Europese Sterrenwacht ESO heeft een spectaculaire ontdekking gedaan over zwarte gaten. Volgens de astronomen slingeren deze zwaartekracht monsters atomen de ruimte in. Dat blijkt uit metingen van de röntgensatelliet XMM-Newton.

Dat is opmerkelijk. Zwarte gaten zuigen alle materie op die te dichtbij komt. Voordat het naar binnen wordt gezogen, hoopt materie zich op in een snel roterende schijf rond het zwarte gat, de zogenaamde accretieschijf. Uit deze krachtige kluwen van materie spuiten stralen van elektronen, genaamd jets, recht de ruimte in, schrijven de onderzoekers in het Britse tijdschrift Nature.

Met de röntegensatelliet heeft ESO nu ontdekt dat de elektronen afkomstig zijn van nikkel en ijzer, twee zware elementen. De theorie is nu dat ook atomen van deze twee metalen weten te ontsnappen uit de accretieschijf. Die moet daarvoor met een gigantische snelheid draaien, omdat de atomen anders niet aan de aantrekkingskracht van het zwarte gat zouden kunnen ontsnappen.

De nieuwe ontdekking zal helpen om zwarte gaten beter te begrijpen. Voor een deel zijn deze fenomenen nog altijd een mysterie. Ze ontstaan bij een supernova explosie, als de massa van een ster ineen schrompelt tot een klein balletje. De zwaartekracht is daar zo sterk, dat alles in de buurt er heen wordt gezogen.