‘Zwaartekrachtgolven ontdekt’


zwaartekrachtgolf

Het is zeer waarschijnlijk dat voor het eerst zwaartekrachtgolven zijn waargenomen. Mocht dat waar zijn, dan is de grootste wetenschappelijke ontdekking voor 2016 al gedaan. Aanleiding voor alle ophef is een tweet van Lawrence Krauss, een gerenommeerd theoretisch natuurkundige. Volgens zijn korte bericht zijn de golven waargenomen en is de data daarover door meerdere wetenschappers bevestigd.

Dat is groot nieuws, aangezien natuurkundigen het bestaan zwaartekrachtgolven al tijden theoretisch konden onderbouwen, ze alleen niet in werkelijkheid konden zien. Degene die de waarneming heeft gedaan, is gelijk een kanshebber op een Nobelprijs.

Zwaartekrachtgolven zijn al voorspeld door Albert Einstein in 1916. Hij dacht dat gewelddadige gebeurtenissen in het heelal, zoals een exploderende ster of een fusie van zwarte gaten rimpelingen zou veroorzaken in de kromming van ruimtetijd. Zulke rimpelingen zijn waarschijnlijk ook ontstaan tijdens de Big Bang, 13,8 miljard jaar geleden.

Volgens de algemene relativiteitstheorie van Einstein verklaren zwaartekrachtgolven hoe de massa in het heelal, zoals planeten, de vorm van de ruimte beïnvloedt. Dankzij zwaartekrachtgolven buigt het weefsel van ruimtetijd rond een object (afbeelding). Die buiging zet zich dan voort in de rest van de ruimte, als een golf die op een rots slaat en in een andere richting verder rolt.

Bewijs dat maar eens. Het probleem is dat de mens en zelfs de aarde erg klein zijn op de schaal van het universum. Net als je een golf aan de kust moeilijk kunt waarnemen door naar één watermolecuul te kijken, is het moeilijk deze golven waar te nemen in het relatief kleine stukje ruimte dat we goed kunnen bestuderen. De effecten waar je dan naar moet zoeken zijn zo subtiel, dat het lijkt op een speld in een hooiberg.

Dat het nu toch gelukt lijkt te zijn, is groot nieuws. Niet alleen voor de natuurkunde, maar voor de hele planeet. Deze golven verklaren ons heelal weer een stukje beter. Krauss zegt dat we geduld moeten hebben, later volgt meer.