Nieuws

Zorgt stress voor gek sperma?


Lamarckisme is een wetenschap die heeft afgedaan. Het is een theorie uit de 18e eeuw die zegt dat eigenschappen die mensen tijdens hun leven opdoen, verder gegeven kunnen worden aan hun kinderen. Een bodybuilder zou op die manier een sterke dochter of zoon krijgen. In de 19e eeuw kwamen wetenschappers er al achter dat erfelijkheid zo niet werkt. De theorie van meneer Lamarck werd afgeschoten.

Of zit er toch iets in? Steeds meer komen wetenschappers tot de conclusie dat zoogdieren wel degelijk aangeleerde (in plaats van aangeboren) eigenschappen kunnen doorgeven. Het Lamarckisme (tegenwoordig epigenetica genoemd) is bezig met een comeback. Onderzoekers van de ETH universiteit in Zürich hebben muizen blootgesteld aan grote stress. De beestjes gaan zich daar anders door gedragen. De kinderen van deze muizen vertoonden daarna hetzelfde gedrag.

Zo waren de jonge muisjes dankzij de stress van hun vader en moeder niet meer bang voor fel licht en open ruimtes, typische angsten voor normale muizen. Deze eigenschappen werden zelfs nog twee generaties verder vererft. Daarna ging het nageslacht zich weer normaal gedragen.

Volgens de Zwitsers kan dat komen door micro-RNA, kleine moleculen die de uitwerking van genen beïnvloeden. Bij de gestresste muizen waren die moleculen veranderd. Bij de mannelijke dieren was die verandering terug te vinden in het sperma. Toen sperma van gestresste muizen werd gebruikt voor het bevruchten van ongestresste vrouwtjes, was het resultaat kinderen die gestresst gedrag vertoonden. Het zijn dus de vaders die stress doorgeven.

Het artikel over dit onderzoek verscheen in Nature Neuroscience.