‘Zombiegenen’ actief na dood


dood

Wanneer is iemand dood? Nu houden we het moment aan dat iemand stopt met ademen, het hart stil staat en de hersens niet meer werken. Maar een onderzoek toont aan dat zelfs dagen daarna nog allerlei complexe processen doorwerken. Biologen van de University of Washington (VS) ontdekten dat bij Zebravissen tot vier dagen na de dood genetische activiteit plaatsvindt.

Ze vonden 548 genen die dagen na overlijden nog actief waren. Het gaat niet om langzaam uitdovende restjes leven; sommige genen worden juist aangezet ná overlijden. Bij muizen was hetzelfde fenomeen te zien, hoewel daar iets minder genen actief werden na de laatste ademtocht.

Het ging hierbij vooral om genen die het lichaam gebruikt bij noodsituaties, zoals een verwonding. Het zijn bijvoorbeeld genen die ontstekingen tegengaan, het immuunsysteem in een hogere versnelling laten werken en die de negatieve gevolgen van stress verminderen. Niet bepaald lichaamsfuncties die nog zin hebben, zou je zeggen.

Niet alleen ‘gunstige’ genen gaan aan, zo zagen de onderzoekers ook een verhoogde activiteit bij genen die celdeling reguleren en tumoren kunnen veroorzaken. Ze leiden daar uit af dat het lichaam na de dood in een soort noodtoestand raakt, waarbij genen hun uiterste best doen om het kadaver weer tot leven te wekken. Tevergeefs, maar ze proberen het wel.

Dat leert de wetenschap veel over het proces van sterven, maar het kan ook de levenden helpen. Mensen die een orgaantransplantatie krijgen, lopen een veel hogere kans om kanker te krijgen. Komt dat door de genen die celdeling bevorderen op hol slaan na de dood? Dat zou heel goed kunnen. Door daar meer onderzoek naar te doen, kan dat risico misschien naar beneden.

Het onderzoek naar genetische activiteit na de dood is nog niet gepubliceerd in een vaktijdschrift, maar is te lezen op het bioRxiv platform.