Zó slecht gaat Nasa om met ruimtehelden


maansteen

Een rechter in de Verenigde Staten heeft bepaald dat een voormalig medewerker van Nasa de ruimtevaartorganisatie mag aanklagen wegens schending van mensenrechten. Het draait om de nu 74-jarige Joann Davis. Samen met haar eerste man heeft zij in de jaren zestig onderdelen ontworpen voor het Apollo-programma. Haar werk heeft er voor gezorgd dat mensen op de maan konden lopen.

De eerste man op de maan, Neill Armstrong, was zelfs zo onder de indruk van haar werk, dat hij bij terugkomst op aarde een stukje maansteen gaf aan Davis, ter grootte van een korrel rijst. Davis liet dat pietepeuterige stukje maan in helder plastic vatten en gebruikte het als presse papier. Ook kreeg ze een stukje hitteschild van de Apollo 11 module, dat ook in plastic werd gegoten.

In 2011 was Davis in geldnood. Haar zoon was ziek en had ziekenhuisrekeningen te betalen. Haar dochter overleed en liet kinderen na die verzorging nodig hadden. Het enige van waarde dat Davis had, waren het korreltje maan en het stukje hitteschild. Ze belde Nasa met de vraag of en hoe ze die kon verkopen om geld te krijgen. Nasa liet niets van zich horen, maar Davis kreeg wel een telefoontje van een man die zei dat hij als intermediair kon optreden bij de verkoop.

Die man bleek een undercover agent van Nasa. Hij wilde de vrouw en haar nieuwe man ontmoeten op een parkeerplaats. Daar arresteerde hij de twee. Davis werd zo lang verhoord, dat ze zelfs in haar broek plaste. Ondanks herhaaldelijke verzoeken om naar de wc te mogen. Dat, zo zegt de rechter nu, was ongeoorloofd. Ook al is het verkopen van stukken maan illegaal, alle maanstenen zijn eigendom van de overheid van de VS, dit was overdreven. Dat maakt de weg vrij voor een schadevergoeding.

Nasa zelf is trouwens notoir slecht in het bewaren van hun erfgoed. Veel maanstenen zijn weg en belangrijke historische artefacten zijn per ongeluk verkocht door Nasa zelf. Een Nederlandse maansteen bleek afkomstig uit de woestijn van de VS.