Nieuws

Zeelawaai strest walvissen


Lawaai van schepen overstemt de geluiden waarmee walvissen communiceren. Hoe meer herrie, hoe meer stress.

De mens is steeds meer onderwatergeluid gaan veroorzaken. De geluiden van scheepsmotoren, scheepsschroeven, maar ook die van seismische apparatuur voor militaire doeleinden en het zoeken naar gas en olie, liggen in het zelfde frequentiebereik als de lage brommen en knorrende geluiden die veel soorten walvissen gebruiken om mee te communiceren, voedsel te zoeken en de weg te vinden. Hoe lastig is dat voor walvissen?

Noordkaper

Hoewel er aanwijzingen waren dat walvissen uit de buurt blijven van plekken met veel onderwaterlawaai, lijkt een Canadees/Amerikaanse studie voor het eerst bewijs te leveren voor directe nadelige effecten van onderwaterherrie op walvissen. Het onderzoeksteam maakte gebruik van een wrang maar bijzonder ´natuurlijk´ experiment. Na de ´nine-eleven´ aanslagen op New York in 2001, lag het scheepvaartverkeer in Amerikaanse wateren bijna stil. Dat leverde in de normaal drukbevaren scheepsvaartroute in de Fundy-baai bij Canada een flinke vermindering in het onderwatergeluid, zo´n 6 decibel in de bandbreedte van 50-150 Hertz (trillingen per seconde, zie) waarbinnen veel walvisgeluiden vallen.

De onderzoekers maten met gevoelige onderwatermicrofoons vóór en ná 11 september, onder zoveel mogelijk gelijke zee-omstandigheden, in de vijf opeenvolgende jaren van 2001 tot 2005.
Tegelijkertijd werd poep verzameld van noordkapers, de grote en traag zwemmende walvissen die elk najaar door de Fundy baai trekken. Handig genoeg drijft de poep van deze soort en is met een schepnet te verzamelen. Monsters werden onderzocht op de aanwezigheid van resten van corticosteroïden, hormonen die bij stress vrijkomen en waarvan de niveau´s in het bloed in het zoogdieronderzoek algemeen gelden als goede maat voor stress.

In elk jaar, zo bleek, lieten de walvissen voor en na 11 september waardes corticosteroïden zien die ofwel ongeveer gelijk waren, ofwel significant hoger in de latere meting. Behalve in 2001, toen in de dagen vlak na ´9-11´aanmerkelijk minder stresshormoon werd gemeten. Bewijs, volgens de onderzoekers, dat door meer lawaai walvissen stress lijden.

Bron: Proceedings Royal Society, online 8 februari; Beeld: Dreamstime.