Nieuws

Yupno’s houden geen maat


Er zit een batterij indicator op je mobiele telefoon. Snap je die? Dan behoor je duidelijk niet tot de Yupno stam.

Is wiskundig inzicht aangeboren of aangeleerd? Op die vraag proberen de laatste tijd meerdere onderzoekers antwoord te krijgen. Het maakt namelijk nogal wat uit voor de manier waarop we kinderen leren rekenen. Om het antwoord te krijgen, moeten onderzoekers soms vreemde toeren uithalen.

Kinderen van de Yupno-stam. Foto: Embodied Cognition Lab, UC San Diego.

Zo trok een Duits-Amerikaans team de bergen van Papoea-Nieuw-Guinea in, op zoek naar leden van de Yupno stam. Die leven zo geïsoleerd dat ze nog nooit van wiskunde of technologie hebben gehoord. Uitstekende mensen om een onderzoek te verrichten naar rekenkundige vaardigheden.

De Yupno’s kregen als opdracht om stapeltjes sinaasappels langs een lijn te leggen. De lijn stelt een schaal voor: aan de ene kant weinig, aan de andere kant veel. Een westerse controlegroep legt langs die lijn aan de linkerkant één sinaasappel en aan de andere kant tien. Daar tussenin stapeltjes van twee, drie, vier, vijf sinaasappels om er een glijdende schaal van te maken.

Dat concept komt overal om ons heen terug, van de batterij indicator op je mobiele telefoon tot de snelheidsmeter van je auto. Geen wonder dat we het in het westen herkennen.

Batterij indicator van een iPad. Yupno's snappen dit symbool waarschijnlijk niet.

Wat deden de Yupno’s? Die legden stapeltjes van één, twee, drie, vier en vijf sinaasappels helemaal aan de linkerkant van de schaal; zes, zeven, acht, negen en tien sinaasappels helemaal aan de andere kant. De concepten ‘weinig’ en ‘veel’ kenden ze wel, maar het idee van een glijdende schaal is ze dus niet aangeboren.

Dat betekent – in tegenstelling tot eerder onderzoek – dat wiskunde niet in onze hersens verankerd is, we moeten het leren. Dat betekent onder meer dat wiskundeleraren nooit meer dat ene irritante zinnetje mogen uitspreken: ‘maar dat is logisch’.

Het onderzoek staat vanaf 25 april in PLoS ONE.

Follow Faqtman on Twitter