Worm insemineert eigen hoofd


Flickr / Lukas Schärer

De evolutie heeft ervoor gezorgd dat sommige dieren zich op behoorlijk originele manieren kunnen voortplanten. Maar een hermafrodiete platworm heeft wel een heel unieke tactiek ontwikkeld. De platworm is dankzij een naald-achtige penis in staat om zichzelf te bevruchten.

De 1,5 millimeter kleine worm Macrostomum hystix is een hermafrodiet; het diertje heeft zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen. Het produceert dus ook zowel sperma als eitjes. Dat is op zich een bekend verschijnsel, maar dat de worm er een aparte appendage voor heeft is wel bijzonder. Het wormpje geeft wel de voorkeur aan voortplanting samen met anderen, maar als er geen partners voorhanden zijn, kan het dus ook zijn naald-penis op zichzelf richten.

Het sperma zwemt dan door het transparante lichaam van de worm naar de staart, waar het de eitjes bevrucht. De Duitse evolutionair bioloog die met zijn team de aanpak van de worm ontdekte, geeft toe dat het wat bizar klinkt, maar zegt dat het voor de worm waarschijnlijk een betere optie is dan helemaal niet voortplanten.

Om het proces te onderzoeken, verdeelden de onderzoekers van de universiteit van Bielefeld honderd platwormen in twee groepen. De wormen in de eerste groep werden elk apart bewaard, terwijl de wormen in de tweede groep in kleinere groepjes van drie stuks werden ingedeeld. Na vier weken telden de wetenschappers de spermacellen met een microscoop. De eenzame wormen bleken minder zaadcellen in zich te hebben, maar wel op andere plekken dan in hun staart.