Nieuws

Op kop harder door achtervolger


Wielrenners rijden graag vlak achter de man op kop, uit de wind. Daardoor kan de volger zijn krachten sparen. Maar de man op kop blijkt hier ook voordeel van te hebben; hij ondervindt 2,5 procent minder luchtweerstand. Dit blijkt uit onderzoek van hoogleraar Bert Blocken (Technische Universiteit Eindhoven).

De afname in luchtweerstand voor de man op kop doet zich voor bij een afstand tussen de renners van zo’n 15 centimeter en bij een snelheid van 54 kilometer per uur. Dat is ongeveer de topsnelheid van een sprint bij een licht oplopend parcours of tijdens een ploegentijdrit. Als de renners een meter uit elkaar rijden, is het voortstuwende effect van de achtervolger nog 0,6 procent.

Volgens Blocken toont zijn onderzoek aan dat met zijn tweeën rijden altijd voordeel oplevert voor beide renners; ook als een van beiden weigert kopwerk te doen. Het voordeel voor de volger is natuurlijk wel groter, die heeft 34 procent minder energie nodig.

De wetenschappelijke verklaring voor dit effect, is dat een achtervolger zorgt voor een verlaging van de onderdruk achter de rijder op kop, vertelt Blocken. Daardoor ‘zuigt’ de lucht minder hard aan de voorganger.

Blocken trekt een aantal tactische conclusies op basis van zijn onderzoek. ‘Als je de betere sprinter bent in bijvoorbeeld een lange ontsnapping met twee, waarbij je ontsnappingsgenoot niet voorop wil rijden, is het niet altijd de beste keuze om je metgezel zo snel mogelijk te lossen. Die helpt je juist vooruit.’

En hij denkt dat ploegen andere keuzes kunnen maken bij de volgorde van de renners bij ploegentijdritten. ‘Bij een ontsnapping of een ploegentijdrit gaat de winst vaak om maar een paar seconden, en dit kan dan het verschil maken’, vertelt de professor.

Het onderzoek van Blocken bestaat uit rekensimulaties van de windstromingen rond renners, en testen in windtunnels. Hij testte verschillende fietshoudingen, met zowel echte mensen als modellen van wielrenners, voorzien van 115 drukmeters.

Het werk van Blocken is te zien in het programma Labyrint, op 7 maart om 20:50 uur op Nederland 2.