Pas op: wetenschappers kunnen gedachten lezen


gedachten

Wetenschappers worden steeds beter in het uitlezen van hersenactiviteit en daarmee je gedachten. Volgens onderzoekers van het Nederlands Herseninstituut van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) zal dit vele nieuwe mogelijkheden bieden voor het herstel van functies die verloren zijn gegaan door ziekte of een ongeluk. Maar deze technologie kent ook zo haar gevaren.

Elektroden op de hersenen kunnen nu al de activiteit in specifieke hersengebieden oppikken. Hiermee kan iemand met een verlamming via zijn ‘gedachten’ een robotarm of een computercursor aansturen. Andersom is het ook mogelijk om via elektronische chips informatie door te geven aan zenuwbanen of het brein. Voorbeelden zijn het cochlea-implantaat, om mensen met een gehoorbeperking weer te laten horen.

Bij de bestaande toepassingen gaat het om relatief eenvoudige hersenprocessen en is de precisie beperkt. Maar onze kennis over hersenprocessen neemt toe, net als de technologie om deze processen uit te lezen. Maar onderzoekers zullen, afgezien van de vraag of dit wenselijk is, ook gaan nadenken over nieuwe mogelijkheden om de informatieverwerking in de hersenen te verbeteren. Zo zouden gebruikers van een hersenprothese die leest en schrijft rechtstreeks toegang kunnen hebben tot informatie op het internet en zouden zij op nieuwe manieren met elkaar kunnen gaan communiceren.

De KNAW waarschuwt dat die ontwikkeling gepaard moet gaan met waarborgen voor mentale privacy, wetgeving dus. Niet onverstandig. Facebook doet al onderzoek naar een technologie die gedachten van mensen op een scherm kan toveren, zonder dat daar een toetsenbord aan te pas komt. Het apparaat moet rechtstreeks worden aangesloten op de hersengolven. Van wie zijn de hersengolven dan nog? Privacy is niet het sterkste punt van het bedrijf, wie weet wat ze nog meer in je hersens ontdekken.

Dat is geen toekomstmuziek. Hersenonderzoekers kunnen nu al zien wat iemand stemt en zijn er in geslaagd om herinneringen weg te halen.