Nieuws

Werknemer levert verstand in


Zakkenvullers kunnen beter voor een groot bedrijf dan voor zichzelf werken. Dan worden ze minder fout gevonden.

Mensen beschouwen grote bedrijven als een soort personen die zelfstandig kunnen denken en plannen, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Als werknemers van een bedrijf zich misdragen, wordt daarom vaak ook de organisatie verantwoordelijk gehouden. Denk aan het schandaal rond het Amerikaanse Enron in 2001. Het waren managers van het inmiddels failliete energiebedrijf die hun zakken vulden en de belasting ontdoken. Maar toen dat aan het licht kwam, stond heel Enron als fout te boek.

Wetenchappers van onder meer de Kellogg School of Management hebben onderzocht hoe de verhouding ligt tussen het verstand dat we toekennen aan een bedrijf en aan een werknemer. Ze komen tot een interessante conclusie: hoe groter de samenhang in een organisatie, hoe meer we vinden dat die organisatie een eigen verstand en een eigen verantwoordelijkheid heeft. Tegelijk vinden we dat de individuele leden minder verstand en verantwoordelijkheid hebben.

Als werknemers van een multinational de boel belazeren, zijn we dus geneigd het bedrijf de schuld te geven. Doen werknemers van een lokale onderneming dat, dan houden we die medewerkers verantwoordelijk.

De conclusies gelden overigens niet alleen voor bedrijven, maar ook voor voetbalteams of politieke groeperingen. De wetenschappers denken dat de uitkomsten veel zeggen over de manier waarop mensen oordelen over anderen of een schuldige aanwijzen.

Meer over het onderzoek is te lezen in het decembernummer van Psychological Science.

Follow Faqtman on Twitter