Werd in Amsterdam Fries gesproken?


Fries

Een taalkundige van de Universiteit van Amsterdam heeft een bijzondere vondst gedaan. Hij ontdekte een tekst in het Fries die in Amsterdam is gedrukt. Deze zangbundel dateert uit 1643 en verandert onze kijk op de taalgeschiedenis van ons land.

De tekst lijkt weliswaar op Fries, maar wijkt op belangrijke punten toch af van de taal uit de huidige provincie Friesland. Daardoor is het vrijwel zeker dat het om een Noord-Hollandse variant van het Fries gaat. Ook is er sprake in de tekst van nachtvrijen, een gewoonte voor jonge geliefden om elkaar voor het huwelijk in het geheim ’s nachts te ontmoeten. Dat gebeurde op dat moment nog volop in Noord-Holland.

Dat zou betekenen dat tot in Amsterdam een markt was voor Friestalige lectuur. Tot nu toe werd aangenomen dat Fries in die tijd alleen in de kop van Noord-Holland werd gesproken. Tot de veertiende eeuw was Fries echter wijdverspreid. Het werd gesproken van de Zeeuwse eilanden tot zuidelijk Jutland.

De zangbundel toont aan dat Fries wellicht langer is blijven hangen in westelijk Nederland, dus ook na de zogenoemde ‘ontfriezing‘ in de vijftiende en zestiende eeuw.