Wat was het meest verschrikkelijke jaar in de geschiedenis?


meest verschrikkelijke jaar in de geschiedenis

Brexit, Trump, een pensioenstelsel op zijn laatste benen, nepnieuws, 2018 heeft nogal wat om je over op te winden. Maar wat was voor Europa het meest verschrikkelijke jaar in de geschiedenis? Was het 1347, toen de pest naar Europa kwam? Of 1914, het beginjaar van de Eerste Wereldoorlog? Nee, volgens historici van Harvard University had je in 536 maar beter in bed kunnen blijven.

Het Romeinse Rijk was in twee delen gescheurd die met elkaar in oorlog waren. De Gothen bestreden de Dalmatiërs. De Franken de Ostrogothen. Maar dat was klein bier in vergelijking met een paar andere gebeurtenissen. Zoals het weer.

Het was koud in 536. Niet alleen in noordelijk Europa, maar ook rond de Middellandse Zee. Er leek constant een dichte mist te hangen die het zonlicht tegenhield. Oogsten mislukten, mensen hadden honger. Het is waarschijnlijk het gevolg van twee grote vulkaanuitbarstingen in korte tijd, eentje in Midden-Amerika en eentje in IJsland. De aswolken van deze erupties zorgden voor een miserabele zomer, zonder echte warmte.

Je vindt tegenwoordig in het ijs op Groenland resten van die as in het laagje dat in 536 is neergelegd. Maar de onderzoekers van Harvard vonden in die laag nog iets: lood. En dat is slecht nieuws. Europeanen hadden net ontdekt hoe ze zilver konden winnen uit looderts. En omdat al die oorlogen veel geld kostten, sloegen veel partijen grote hoeveelheden zilveren munten. Boven grote vuren werd het looderts verwarmd, de dampen dreven door de straten. Met grootschalige loodvergiftiging als gevolg.

Het verklaart misschien ook waarom de economie in heel Europa in 536 in een diepe recessie terechtkwam en liefst honderd jaar slecht bleef. Veel mensen lagen te creperen met ernstige hoofd- en buikpijnen van het lood in hun lichaam, ze konden niet werken. Toen de winter vroeg inviel, was de lol compleet.

Dan is Brexit toch een stuk minder erg.

(Antiquity)