Wanneer kraait de haan?


haan

Mensen worden al minstens sinds 2600 voor Christus door hanen gewekt. Maar hoe werkt dat precies? Hoe weet een haan dat het tijd is? En waarom kraait de ene haan altijd als eerste? Een team van de universiteit van de Japanse stad Nagoya houdt zich sinds enkele jaren met hanen bezig. Ze ontdekten al eerder dat deze dieren een ingebouwde klok hebben, die werkt als een wekker.

Maar ze onderzochten verder en schrijven nu in het blad Scientific Reports hoe het kraaien ’s ochtends gaat. De haan die het hoogste in de pikorde staat, begint met kraaien. Pas als hij een paar keer flink heeft uitgehaald, beginnen lagere hanen mee te doen. Ze kraaien minder hard en minder vaak dan de baas. Ze zijn een soort achtergrondkoor om het ochtendritueel meer kracht bij te zetten.

Toen de chef uit een groep proefhanen werd gehaald, nam zijn kroonprins het als eerste kraaien over. Daarmee is het voor de andere hanen ook een duidelijke indicatie wie de baas is in hun groep.

De Japanners ontdekten ook nog dat licht maar een kleine rol speelt bij het kraaien. De interne klok werkt ook als er geen licht is, de haan kukelt toch wel. Maar na een paar etmalen in het bijna-donker gaan de hanen wel wat voor lopen en kraaien ze iedere dag een half uur eerder. Daarmee lijkt hun interne klok op die van de mens. Waarschijnlijk stamt dit uit een tijd dat de aarde nog iets sneller draaide.